|
نون و پنير و طالبي
يك غذاي كامل براي فصل تابستان
تهراني هاي تازه خور، از قديمي ترين ايام به خوردن گرمك و طالبي در
فصل تابستان علاقه و عادت داشتند، بيش تر كارگران و كاسباني كه صبح زود كارشان را
آغاز مي كردند پس از انجام امور اوليه، بساط نان و پنير و طالبي را براي صبحانه
مهيا كرده، دور هم جمع مي شدند و با لذت از اين تركيب غذايي استفاده مي كردند، در
خانواده هايي كه در حياط خانه شان تخت كنار حوض داشتند سفره صبحانه با طالبي كامل
تر مي شد. باور عمومي اين بود كه طالبي ورامين طعم و مزه و كيفيت بهتري دارد، براي
همين دوره گردهايي كه الاغ داشتند خورجين آن را بار طالبي مي كردند وبراي فروش و
جذب مشتري در كوچه و خيابان داد مي زدند: » طالبي ورامين آوردم، بدو بيا ببر كه
تمومش كردم... « با آمدن انگور، طالبي به وعده غذايي ناهار مي رفت، در نهايت مردم
كوچه و بازار خواص درماني متنوعي در طالبي يافته بودند كه آن را از برنامه غذايي هر
روزه خود جدا نمي كردند. اما خواص درماني و دارويي و ارزش غذايي علمي آن چيست؟ طالبي پرطرفدارترين ميوه تابستان و
ازخانواده خيار و كدو است كه از لحاظ خواص غذايي شباهت زيادي با خربزه دارد اما پيش
از آن مي رسد و وارد بازار مصرف مي شود و لطيفت ر از آن است. طالبي خنك و اشتهاآور
است و در تابستان تشنگي را تسكين مي دهد. طالبي به همراه نان و پنير يك غذاي كامل
است و در صورتي كه بعد از غذا مصرف شود كمك زيادي به هضم غذا مي كند. خوردن طالبي
بعد از هر وعده غذايي براي بيماران مبتلا به كم خوني مفيد است. خواص درماني گرمك و
طالبي طالبي ميوها ي اشتها آور است. ادرار آور، نرم كننده (ملين) و موجب طراوت و
شادابي پوست بدن است. تشنگي را در هواي گرم و داغ تسكين مي دهد. براي كساني كه سل
ريوي دارند و يا مبتلا به يبوست و بواسير هستند، مفيد است. طالبي و گرمك سرشاز از
ويتامين هاي A و C و سلولز است، بهتر است آن هايي كه بيماري ديابت و ورم معده دارند
در مصرف زياد طالبي احتياط كنند. ارزش تغذيها ي طالبي طالبي مهمت رين مبنع ويتامين
A سرشار از بتاكاروتن است كه در بدن تبديل به ويتامين A مي شود. در يك فنجان آب
طالبي فقط 56 كالري انرژي به بدن انسان مي رسد، طالبي از غنيت رين ميوه هاي حاوي
ويتامين C است.طالبي علاوه بر ويتامين هاي A و C حاوي مواد مغذي مفيد ديگري مثل
فيبر، منيزيوم، يد و ويتامين هاي B5، B6، B8 و ... هم هست. طالبي همچنين منبع بسيار
خوبي از پتاسيم است كه به قلب قوت مي دهد. طالبي بهترين ميوه براي سلامت قلب است.
متخصصان تغذيه مي گويند، ميوه هايي كه پتاسيم بالايي دارند نظير طالبي، موز و
پرتقال از بروز نارسايي قلبي جلوگيري كرده و در صورت بروز از شدت آن مي كاهند. به
عقيده آن ها اغلب اين بيماران روزانه چندين دارو مصرف مي كنند كه موجب دفع پتاسيم
از بدن شان مي شود و چون كمبود اين ماده مغذي ميت واند با حملات قلبي همراه باشد
خوردن مواد غذايي كه منبع پتاسيم دارند بسيار ضروري است. از آن جايي كه كلسترول،
فشار خون و هموسيتين بالا، زمينه ساز بروز بيماري هاي قلبي هستند، مصرف طالبي به
دليل دارا بودن مواد مغذي كه براي كنترل اين سه فاكتور مورد نياز است، مفيد بوده و
در حفظ سلامت قلب موثر شناخته شده است. مطالعات نشان مي دهد، مصرف يك فنجان طالبي
در روز به ميزان 25 درصد احتمال بروز فشار خون را كاهش مي دهد. مصرف يك فنجان طالبي
در روز 100 درصد نياز روزانه افراد را به ويتامين C تامين مي كند. يك طالبي متوسط 5
گرم از 25 گرم فيبر مورد نياز بدن را فراهم مي كند كه موجب كاهش كلسترول بالاي خون
مي شود. هموسيستين تركيبي است كه اگر در خون افزايش يابد، احتمال بروز بيماري هاي
قلبي دو چندان مي شود. مطالعات نشان داده است، افرادي كه ويتامين C، بتا كاروتن و
اسيد فوليك را در مقادير مورد نياز دريافت مي كنند، سطح اين تركيب در خونشان پايينت
ر است و خوردن ماده غذايي كه منابع اين مواد مغذي محسوب مي شود در عرض 4 هفته به
ميزان 11 درصد سطح اين فاكتور را كاهش داده است. طالبي به علت دارا بودن ويتامين C
بالا به همراه بتا كاروتن احتمال بروز سرطان هايي نظير سرطان ريه، پستان، مثانه،
روده بزرگ، معده و لوزالمعده را در افراد مستعد كاهش مي دهد. اين دو ماده مغذي با
فعاليت آنتيا كسيداني كه دارنداز فعاليت تخريبي راديكال هاي آزاد جلوگيري كرده و
مانع تشكيل غده سرطاني مي شوند. طالبي ميوها ي بسيار مفيد براي افزايش وزن كودكان،
نوجوانان و افراد لاغر است. طالبي دوست كبد است دكتر كيمياگر متخصص علوم تغذيه
طالبي را منبع سرشار ويتامين A معرفي مي كند و معتقد است هر فردي اگر روزانه يك
چهارم طالبي بخورد ويتامين A موردنياز بدن خود را تامين مي كند. اين متخصص تغذيه مي
گويد: خوردن طالبي براي سلامت كبد مفيد است و نياز كبد را به ويتامين A تامين مي
كند. دكتر كيمياگر مهمت رين امتياز طالبي را در آن مي داند كه ميت وان آن را به
عنوان نوشيدني مفيد پيش از غذا ميل كرد و جايگزين خوبي براي نوشابه هاي مضر است. وي
به افرادي كه به بستني علاقه مند بوده و رژيم لاغري دارند توصيه مي كند مقدار مصرف
بستني را كاهش دهند و در كنار آن از طالبي استفاده كنند تا از خوردن بستني اندك،
لذت بيشت ر ببرند و از خواص سرشار طالبي بهره مند شوند و كالري كمتري هم دريافت
كنند. دكتر كيمياگر معتقد است قند موجود در طالبي براي بيماران ديابتي مضر نيست اما
بايد در مقدار خوردن آن احتياط كنند، بيماران ديابتي ميت وانند روزانه يك ليوان يا
250 گرم طالبي مصرف كنند و توصيه مي كنند بهتر است به طالبي شكر اضافه نشود. اگر
مشكل تنفسي داريد طالبي مصرف كنيد مصرف روزانه طالبي 10 تا 20 درصد از نياز روزانه
افراد را به پتاسيم تامين مي كند. مطالعات نشان دادها ند، بچه هايي كه از آسم رنج
ميب رند، در صورت استفاده از ميوه هايي كه ويتامين C بالايي دارند، كمتر دچار حملات
تنفسي شده و كمتر سرفه مي كنند، از اين رو، استفاده از طالبي در ميان وعده ها، به
علت وجود مقادير بالايي از اين ماده مغذي بسيار كمك كننده است. محققان عقيده دارند
كه خاصيت آنتيا كسيداني ويتامين C خاصيت ضدالتهابي نيز دارد و اين خاصيت مانع از
شدت يافتن علايم آسم در بيماران مي شود. به علاوه، آنتيا كسيدان هاي موجود در طالبي
از بروز التهاب مزمن برونش ها نيز جلوگيري مي كند، به همين دليل مصرف روزانه آن
براي بيماراني كه از مشكلات تنفسي رنج ميب رند، بسيار مفيد شناخته شده است. خوردن
يك طالبي كوچك كه داراي 180 ميلي گرم ويتامين C است، احتمال آب مرواريد را به ميزان
يك سوم در افراد مستعد كاهش مي دهد. زادگاه طالبي در زبان انگليسي طالبي به
Cantaloup مشهور است، معتقدند اين ميوه اولين بار در يكي از دهكده هاي نزديك رم در
سال 1700 ميلادي به نام Cantaloup يافت شده است. جالب است بدانيد ايتاليايي ها اين
ميوه را با كمي نمك و فلفل و يا زنجبيل به همراه كمي آب پرتقال ميل مي كنند. آن ها
معتقدند كه سرو اين ميوه بدين شكل داراي خواص درماني فراواني است. برخي نيز مي
گويند بشر نخستين بار در 2500 سال پيش از ميلاد طعم و مزه طالبي را چشيده و از
آنجايي كه اين ميوه در مناطق گرمسيري رشد مي كند متخصصان علوم كشاورزي اين ميوه را
بومي ايران مي دانند و مي گويند مصريان و يونانيان باستان طالبي را كشت مي كردند.
طالبي براي اولين بار توسط كريستف كلمب در دومين سفر درياييا ش در سال 1494 به
آمريكاي شمالي معرفي شد. اما عقيده كلي گياه شناسان بر اين است كه منبع اوليه خربزه
و طالبي آسيا بوده است. متخصصان طبقهب ندي گياهي ناحيه اصلي و منبع اوليه طالبي و
خربزه به شكل كنوني را كشور ايران و قفقاز و كشورهاي همسايه ايران مي دانند. وضعيت
توليد طالبي در ايران سطح زيركشت خربزه و طالبي در ايران نزديك به 80 هزار هكتار
است و بيشترين سطح زيركشت متعلق به استان خراسان با بيش از 40 هزار هكتار ميب اشد.
براساس آمار FAO ايران حدود 6 درصد از سطح زيركشت طالبي جهان را به خود اختصاص داده
است. كل توليد خربزه و طالبي در كشور بيش از يك ميليون و 200 هزار تن است و استان
هاي مهم توليد كننده طالبي و خربزه خراسان، سمنان و خوزستان ميب اشد. متوسط عملكرد
طالبي و خربزه در ايران 4/ 15 تن در هكتار و بيشترين عملكرد را استان تهران داشته
است. ميانگين عملكرد جهاني 6/ 21 تن و بيشترين عملكرد جهاني متعلق به كانادا با 120
تن در هكتار بوده و كشور چين به عنوان مهمت رين كشور توليدكننده 1/ 26 تن در هكتار
عملكرد دارد. ارقام كشت شده در ايران عبارتند از: تاشكندي، مشهدي عباسي، گرگاب شاه
آبادي، جعفري، خاقاني، حاج ماشاء الهي، گرمساري، محمدآبادي مجيدي، روستاق، صابوني،
جعفرآبادي، عباس شوري، سوسكي، تخم محمد، بلخي، زرد ايوانكي، شفيع آبادي، شيرازي،
جارجو، زابلي، آتشين و شهسواري. اقليم خربزه و طالبي بهترين نتيجه را در آب و هواي
گرم و خشك مي دهند. اين گياه براساس منشاء خود طالب گرما و به ويژه نور است. هواي
ابري و باراني در موقع رسيدن ميوه باعث مي شود كه خربزه و طالبي طعم مطبوع و كيفيت
لازم را پيدا نكند. دوره رويش اين گياهان طولانيت ر از دوره رويش خيار بوده و بين
80 تا 100 روز متفاوت است. مناسبت رين PH براي كاشت خربزه و طالبي بين 6 تا 7 ميب
اشد. در خاك هاي اسيدي رشد آن كاهش يافته و برگ ها به رنگ زرد مايل به سبز درميآ
يند |