 عليرغم آنكه
گزارش صندوق بينا لمللى پول ميزان ضررهاى بانك هاى آمريكا در سال جارى را بيش از 5/
2 هزار ميليارد دلار تخمين زده است اما نشانه هايي از بهبود وضعيت اقتصادى رفته
رفته نمايانت ر مى شود... به دنبال گمانه زنى ها پيرامون اين كه بانك هاى آمريكايي
به لطف اقدامات اخير دولت ها و گزارش اميدواركننده اخير نتايج مقاومت بانك ها موسوم
به Stress tests ، از ضررهاى ناشى از وام هاى زهرآلود در امان خواهند بود، ارزش
برابرى ين ژاپن و دلار در مقابل يورو سقوط كرد و به طور سنتى تقاضا براى ارزهاى پر
بازده افزايش يافت. به نظر مى آيد كه بىث باتى، ترس و اضطراب از بازارهاى بورس بينا
لملل رخت بربسته است. سيل گزارش هاى مطلوب از كشورهاى صنعتى جهان از جمله در بخش
هاى صنعت، مديريت عرضه كارخانها ى، بازگشت اعتماد مصرف كنندگان و جو مثبت در
بازارهاى سرمايه موجب رشد بهاى سهام در بازارهاى آمريكا و تقويت قيمت نفت به نقطه
اوج در طى شش ماهه اخير شده است. با اين همه هنوز هم اختلاف نظرهايي در ميان
كارشناسان بازارهاى مالى وجود دارد. امروزه فعالان بازار بيشتر به دنبال جواب به
اين پرسش مى گردند كه آيا تشديد ركود اقتصادى رو به پايان است و يا اينكه بازار در
انتظار نزول ديگرى است؟ شواهد و قرائنى كه تا كنون بوده از جمله سخنان مقامات
اقتصادى بزرگ جهان مانند چين و آمريكا و كاهش نرخ هاى بهره توسط بانك هاى مركزى و
اتخاذ محرك هاى اقتصادى همگى حكايت از آن دارد كه اين روزها از روند ركود اقتصاد
جهانى كاسته شده است و احتمالا در كوتاه مدت دارايى هاى پر ريسك نظير سهام و ارزهاى
پر بازده با افزايش تقاضا روبرو شوند اما در ميان مدت اوضاع براى بازارهاى مالى
همچنان در هالها ى از ابهامات قرار دارد و به گفته بسيارى از صاحبنظران اقتصادى پيش
از آنكه در يك روند صعودى باشيم هنوز در يك روند نزولى قرار داريم. We are due for
a bear market. rally بديهى است كه امروزه آمار مربوط به اشتغال كه از اهميت
بالاترى بر خوردار است بيش از گذشته نمايانگر بارز ثبات و پايان يافتن ركود اقتصادى
و شروع دوران احيا ، رونق و شكوفايي خواهد بود كه البته در سال جارى دستيابى به
چنين اهدافى براى مقامات اقتصادى به نظر بعيد و دست نيافتنى خواهد بود. با اين همه
در هفته هاى پايانى ماه جارى تعداد افرادى كه از مزاياى بيمه بيكارى آمريكا استفاده
كرده اند رو به كاهش گذاشته است . شايد كاهش اين شاخص به زير سطح ( +600K ششصد
هزار) بيشتر موجب خوشبينى بازار نسبت به توقف ركود اقتصادى شود كه همين امر به
خوشحالى خريداران سهام منجر مى گردد. افزايش شاخص بورس امريكا در اوايل ماه آوريل
به اين سو دلايل بسيارى مىت واند داشته باشد كه در اين مقطع خاص اين دلايل قطعا به
خاطر خوشبينى مردم نسبت به كند شدن ركود اقتصادى است كه بيشتر متاثر از گزارش مالى
مطلوب درآمد شركتهاى مالى است. هرچند شاخص هاى اصلى سهام آمريكا در اواخر معاملات
ماه گذشته به علت خطر ورشكستگى شركت خودروسازى جنرال موتورز با كاهش قيمت به كار
خود خاتمه دادند اما نبايد فراموش كرد كه شاخص داوجونز در طول ماه آوريل رشدى معادل
4/ 7+ درصد، شاخص استاندارد اند پورز 4/ 9+ درصد و شاخص تكنولوژى نزدك رشدى معادل
4/ 12 + به نمايش گذاشتند. شاخص سهام استاندارد اند پورز كه از سهام پانصد شركت
بزرگ مالى، صنعتى، حمل و نقل و انرژى آمريكا تشكيل مى شود و به عنوان معتبرترين
نمودار وضع اقتصادى كشور شناخته شده است، در طى يك ماهه اخير بهترين عملكرد از مارس
2000 به اين سو را ثبت كرد. از ديگر سو شاخص جهانى سهام MSCI كه كليه سهام كشورهاى
جهان در سبد اين شاخص وجود دارد در ماه آوريل با ثبت 12 + درصد بيشترين افزايش در
طى بيست ساله اخير را تجربه كرد. بازگشت قدرتمند ريسكپ ذيرى به بازارهاى مالى، موجب
تضعيف دلار و ين در مقابل ارزهاى پر بازده گرديده است. به نظر مى رسد، روند حركت
صعودى دلار در كوتاه مدت بزودى به پايان خواهد رسيد و قيمت هرچند در محدوده هاى
خنثى حركت خواهد نمود، اما آهنگ حركت دلار در صورت افزايش شرايط ريسك پذيرى، نزولى
باقى خواهد ماند. لحن اميدوار كننده بانك فدرال ( FOMC ) در خصوص وضعيت اقتصادى
موجب خوشحالى خريداران سهام و تقويت ارزهاى پر ريسك شد. واقعيت اين است كه از نظر
بنيادى هنوز اوضاع حاكم بر اقتصاد آمريكا تفاوت چندانى نكرده است . اما نگرانى
مقامات نسبت به تشديد ركود اقتصادى كمتر شده است ولى همين اشاره تلويحى حكايت از
روزهايى خوب براى اقتصاد ايالات متحده در نيمه دوم سال دارد در واقع اين تحولات
نشان دهنده ثبات در وضعيت بازار است كه به فروش دلار و ين ژاپن منجر گرديده است.
اخيراً بحث آزمايش سخت از 19 بانك بزرگ آمريكا و خصوصاً تاثيراتى كه در سيستم مالى
و اعتبارى مى گذارد حول محور موضوعات و مباحث بازارهاى مالى و ارز شده است به
طوريكه بسيارى از كارشناسان يكى از دلايل پنهان سقوط ارزهاى پر بازده و متعاقبا
صعود دلار و ين ژاپن را مربوط به اين موضوع مى دانند. براساس اين گزارش كه چندى پيش
اعلام شد از بين 19 بانكى كه تحت بررسى اين آزمون قرار گرفتند، 10 بانك با كمبود
نقدينگى مجموعا 6/ 74 ميليارد دلارى مواجه هستند و چنانچه شرايط بازارهاى مالى به
وضعيت گذشته بازگردد بايد كمبود سرمايه خود را مرتفع نمايند. در اين ميان بانك
آمريكا ( BofA ) بيش از سايرين نياز به جلب سرمايه دارد و اكنون با كمبود 9/ 33
ميليارد دلار سرمايه مواجه است اما بازارهاى سهام به دليل اينكه هيچ يك از بانك هاى
مذكور در معرض خطر ورشكستگى قرار ندارند به روند صعودى خود ادامه دادند. ادامه
خوشبينى هاى روبه افزايش از سپرى شدن دوران وخيم اقتصادى و گسترش بهبود شرايط به
ساير اقتصادهاى جهانى به خصوص آمريكا، چين، هند و اروپا و نيز زمزمه هايي كه در
خصوص ثبات نسبى بازارهاى سرمايه وجود دارد، سرمايه گذاران را به خروج از معاملات
مطمئن و فروش دارايى هاى كم ريسك از جمله طلا، دلار آمريكا و ين ژاپن ناگزير ساخت و
در نتيجه در اواسط ماه آوريل از ارزش بهاى طلا تا 40 / 863 دلار در هر اونس كاست
اما در طى چند هفته اخير شاهد افزايش مجدد اين فلز گرانبها به 930 دلار هستيم كه
ظهور نشانه هايي از تورم ناشى از حجم نقدينگى بالا مىت واند باعث تقاضا براى خريد
طلا به عنوان جايگزين امن در شرايط بحرانى و بروز تورمى باشد. بازار طلا و نفت به
اعتقاد كارشناسان تا زمانى كه بازارهاى سرمايه در شرايط خوبى به سر مىب رند و تقويت
دلار در مقابل برخى از ارزها (به خصوص در برابر يورو) حفظ شود، روند قيمت طلا در
ميان مدت مابين 850-950 دلار همچنان حفظ خواهد شد. در مجموع، تغيير و تحولات
بازارهاى سهام و ارز براى بازار كالا بسيار قابل اهميت تحليل مى شود و مىت واند
آينده وضعيت طلا را تا حد زيادى مشخص نمايد. در مورد طلاى سياه، با توجه به رشد
موجودى ذخاير نفتى ايالات متحده و ظهور نشانه هايي از تثبيت بازارهاى سهام به
احتمال بسيار، قيمت براى مدتى در روند خنثى قرار خواهد گرفت تا نشانه هاى بيشترى از
ظهور احياى اقتصاد جهانى پديدار گردد كه همين امر موجب رشد تقاضا براى انرژى خواهد
شد اين در حالى است كه هم اكنون بهاى هر بشكه نفت خام WTI در بازار بورس كالاى
نيويورك معادل 60 دلار دادوستد مى شود كه يك روند فزاينده را از اوايل ماه مه نشان
مى دهد. اقتصاد ژاپن
گزارشات اخير از دومين اقتصاد برتر جهان حكايت از آن دارد كه اقتصاد ژاپن در ماه مارس با مازاد
تراز تجارى 11 ميليارد ينى روبرو شد اين در حالى است كه ارقام پيشين با تجديد نظر
افزايش يافت و شرايط ثبات بازارهاى مالى را تحت تاثير خود قرار داد. تمايلات ريسك
گريزى در بازارهاى مالى و سرمايه گذارى، به دليل دلگرمى معامله گران پيرامون پايان
يافتن ركود اقتصادى رو به كاهش است. جزئيات شاخص مذكور نشان مى دهد آمار سالانه
صادرات در ماه مارس به -45/6 كاهش يافت اين در حالى است كه قبلا پيش بينى مى شد 4/
49 - اعلام گردد. واردات نيز كاهشى به ميزان 7/ 36 - به نمايش گذاشت كه نسبت به رقم
پيش بينى 43 - عدد بالايي مىب اشد. در هر حال نظر سنجى ها حكايت از آن دارد كه نرخ
رشد اقتصادى كشور ژاپن در سه ماهه اول سال 2009 از 7/ 12 - به -15/9 كاهش يابد. اقتصاد و
اروپا
اما در اروپا عليرغم واكنش مثبت بازارهاى مالى به آمارهاى مطلوب اقتصادى ايالات
متحده، نشانه هاى بارزى از احياى اوضاع اقتصادى تا كنون ديده نشده است. هر چند شاخص
هاى كلان اقتصادى از نقطه حداقل خود فاصله گرفتند اما هنوز در منطقه منفى قرار
دارند. در انگليس نرخ بيكارى به بالاترين حد طى 12 ساله اخير افزايش يافت و در سه
ماهه منتهى به فوريه به 7/ 6 درصد رسيد از سوى ديگر تمامىا عضاى هيئت مديره بانك
مركزى انگليس نيز هيچگونه تغييرى در سياست هاى انبساطى اين كشور اعمال نكردند و
متفق القول به تثبيت نرخ بهره در عدد 5/ 0 درصد راى دادند. بياينه بانك مركزى نيز
تكرار همان مكررات بود: اشاره آنها به خريدارى 125 ميليارد پوند اوراق قرضه و ادامه
اعمال چنين سياستى تضعيف پوند در مقابل دلار آمريكا را در پى داشت.از منطقه سبز
رئيس بانك مركزى اروپا آقاى Trichet همانند گذشته نگرش محافظه كارانه را دنبال مى
كند. انگلستان، آمريكا، ژاپن و بسيارى كشورهاى ديگر در حال حاضر به كارگيرى افزايش
عرضه پول از طريق خريدارى اوراق قرضه و سهام دولتى و شركتها را اولويت نخست مى
دانند اين در حالي است كه ECB با وجود اعمال سياست هاى انبساطى نامتعارف هنوز هم
جزء معدود بانك هايى است كه مواضع رسمى خود را عوض نكرده است. با اين همه به نظر مى
رسد بنيه اقتصادى و مالى آمريكا به تدريج رو به بهبودى است و در طى همين سال جارى
پيشرفت هايي در بنيه اقتصادى جامعه آمريكا حاصل خواهد شد و اوضاع در اين عرصه تا
اندازها ي ترميم پيدا خواهد كرد.
|