متوجه كارخانه عظيم ايرالكو و كارمندان و كارگرانش ممكن است بشود و تبعات بعدي ماجرا...

  سال شماري شكل گيري "ايرالكو" به گفته ها و آمار و ارقام مهندس گودرزي توجه مي كنيم، به هر حال لازم است اطلاعاتي فراخور اين گزارش داشته باشيم: تاسيس كارخانه آلومينيوم ايران"ايرالكو" به سال 1346 برمي گردد، به عبارتي به 42 سال قبل كه با سرمايه گذاري مشترك ايران، آمريكا و پاكستان به سال 48 (يعني دو سال بعد) فعال شد، با ساخت كارخانه ها و خط توليد در شهرستان خلوت اراك كه سه سال به طول انجاميد، سرانجام در سال 51 به بهرهب رداري رسيد. ظرفيت توليد اوليه كارخانه 45 هزار تن بوده كه با مديريت آمريكايي به مدت 5 سال ادامه ميي ابد با دو خط توليد و دو سالن اوليه كه بعدا به 6 سالن افزايش يافت و اداره كارخانه به دست كارشناسان و مديران و متخصصان ايراني، ادامه يافت. افزايش خطوط ديگر در پروسه توليد و ظرفيت توليد اوليه 000 / 120 تن، در سال اراده و انگيزه ايراني را براي حفظ و بقا و توسعه شركت سهامي آلومينيوم ايران به نمايش گذاشت كه شامل انواع شمش ها به صورت (تي بار) هزار پوندي آلياژهاي ريخته گري، بيلت، اسلب و ... است. بد نيست اين را هم بدانيم به عنوان يك زيرمجموعه افتخارانگيز و مبهوت كننده حدود 11 هزار كارخانه و كارگاه با بيش از 250 هزار نفر نيروي كار در صنايع وابسته به كار آلومينيوم مشغول هستند. در بحث بخش هاي اصلي كارخانه در كارگاه هاي احياء، كارگاه ريخت، كارگاه اندسازي، ميله گذاري، آزمايشگاه، واحدهاي مهندسي، تعميرات، تراشكاري، رلتينفاير و ... فعال هستند. توليد و گستره صنعت ايرالكو به عنوان شركت مادر تخصصي صنعت آلومينيوم تمامي فعاليت هاي وابسته به اين صنعت، از معاون بوكسيت، نفلين تا ديگ هاي پيشرفته احياء را پوشش داده و سياست گذار توسعه و نوسازي، ملاحظات اقتصادي و همكاري داخلي و خارجي و قراردادهاي انتقال دانش فني در سطح صنعتي است، طرح نوسازي مجتمع آلومينيوم اراك، اجراي فازهاي سه گانه مجتمع آلومينيوم المهدي، مجتمع توليد آلوميناي جاجرم، آلوميناي جنوب و نفلين سينيت و ... از جمله پروژه هاي بزرگ ملي هستند كه "ايرالكو" در نقش جديد، مسئوليت اجراي آنها و رسيدن به ظرفيت هاي توسعه صنعت آلومينا و آلومينيوم تا سال 1400 هجري شمسي را به عهده دارد و توجه كنيم به توليدات و ارتقا سهم: • توليد ساليانه 6/ 1 ميليون تن آلومينيوم اوليه • توليد ساليانه 2/ 3 ميليون تن آلوميناي متالوژي جهت تامين نياز داخلي و صادرات از منابع بوكسيت، نفلين و آلونيت • توليد ساليانه 000 / 650 تن كك كلسينه به منظور تامين نياز واحدهاي آندسازي داخلي • احداث و قرار دادن 800 / 2 مگاوات انرژي الكتريسيته در شبكه سراسري برق كشور به منظور تامين برق مورد نياز واحدهاي توليد آلومينا و آلومينيوم ارتقا سهم توليد آلومينيوم در جهان از 67 / 0 درصد فعلي به 6/ 4 درصد در سال و بسيج كليه امكانات در جهت تحقق اهداف فوق الذكر همراه با بالاترين كيفيت و نيل به استانداردهاي جهاني در سطح صنعت آلومينيوم كشور از جمله اهداف موردنظر شركت آلومينيوم ايران است. خطوط احياء راها ندازي از جمله اطلاعات ديگري كه مدير روابط عمومي ايرالكو در اختيارمان مي گذارد، به اين موارد اشاره شده است: - راها ندازي خطوط يك و دو در زمستان 1351 - راها ندازي خط سه در بهار 1369 - راها ندازي خط 4 در پاييز 1371 - راها ندازي خط 5 در زمستان 1371 - راها ندازي پست 230 كيلوولتي در آذرماه 1371 - راها ندازي كارگاه پخت آند در ارديبهشت 1372 - راها ندازي كنترل آلودگي پخت آند در شهريور 1374 كنترل آلودگي با توجه به مسائول مربوط به آلودگي هاي زيست محيطي، شركت ايرالكو اقدام به مديريت برنامه هاي زيست محيطي كرد كه ميت وان اشاره كرد به : - نصت و راها ندازي سيستم كنترل آلودگي با همكاري يك شركت فرانسوي در سال 1374 در كارگاه پخت آند قديم - جايگزيني گاز طبيعي به جاي گازوييل در كارگاه ريخت در سال 1378 و جلوگيري از مصرف حدود 20 هزار ليتر گازوييل در روز به واسطه سوخت گاز - اجراي برنامه بازيافت پسماندهاي مربوط به SPL ديگ هاي احياء - احداث بزرگترين درياچه مصنوعي استان - اتصال فاضلاب بهداشتي به شبكه فاضلاب سراسري شهري - اندازه گيري كليه پارامترهاي زيست محيطي و شغلي آلاينده ها و رعايت استانداردهاي مرتبط - افزايش فضاي سبز شركت "چمن كاري و درخت كاري" از 45 هكتار به 120 هكتار در پايان سال 85 اشتغال و زندگي شركت آلومينيوم ايران از جمله صنايعي است كه با اشتغال بيش از 000 / 250 نفر در 11000 كارخانه واحد توليدي در صنايع جانبي و پايين دستي از قبيل پروفيل سازان ظروف سازان، ريخته گران، نوردكاران و ... محور توسعه صنعت آلومينيوم كشور بوده است و با فرض 5 نفر براي هر خانواده جمعيتي معادل 000 / 250 / 1 نفر، يعني قريب 2 جمعيت كشور از صنعت آلومينيوم ارتزاق مي كند. از ديگر نكات مهم و ارزشمند فعاليت "ايرالكو" ميت وان اشاره كرد به اينكه: - ايرالكو نخستين توليدكننده شمش آلومينيوم در كشور است. - انتخاب و معرفي ايرالكو به عنوان صادركننده نمونه استان در سال هاي 84 ، 85 و 86 - انتخاب و معرفي ايرالكو در بين شركت هاي عضو بورس اوراق بهادار كشور به عنوان سوددهت رين شركت بورس در شش ماهه اول سال 86 - كسب پروانه كاربرد علامت استاندارد و تشويقي توسط ايرالكو از سوي موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به دليل كيفيت بالاي محصولات - انتخاب ايرالكو به عنوان واحد برگزيده پژوهش در محور نوآوري و يا جذب تكنولوژي توسط ايميدرو - بومي سازي تكنولوژي توليد آلومينيوم - استقرار سيستم مديريت يكپارچه I.M.S - انتخاب ايرالكو در طرح رتبهب ندي سالانه 100 شركت برتر ايران - ايرالكو عضو بازار بورس فلزات لندن I-M-E شده است. بهشت و شادي و غم آمار و ارقام ارائه شده از جانب روابط عمومي شركت ايرالكو مبهوت كننده و شادي آور است. اين همه كار و فعاليت و بالاتر از همه اشتغال تعداد 3800 كارگر در شركت، نتيجها ش بايد خوشحالي، رفاه، تامين اجتماعي و آيندهن گري پر از موفقيت باشد اما نيست و چرا نيست؟ ناچاريم به خبرهاي ناخوشايند هم بپردازيم، مهندس گودرزي حرف مي زند و اطلاعات مي دهد، اما بغضي در گلو دارد از اينكه نشده است آنچه كه بايد بشود، به عبارت ديگر: به دليل ضرر و زيان حاصل از دلالب ازي، واردات پي در پي و بي رويه اينكه خريدهاي قبلي شركت براساس قيمت گذاري جهاني بالا بوده و حالا كه قيمت ها پايين آمده، كل توليد با شكست اقتصادي روبه رو شده و در نتيجه رقباي ما با زحمت كمتر سود بيشتري ميب رند. بعد هم مي گويد: كارخانه هاي بزرگ خارجي همه كاري مي كنند، از توليد انواع شمش تا حتي توليد فويل آلومينيوم و در نتيجه رفتها ند سراغ صنايع زيردستي اين در حالي است كه كالاي ما در بازارهاي جهاني فروش دارد چرا كه ايرالكو يك برند موفق با سابقه است كه بالاي سر يازده هزار كارگاه و كارخانه نشسته و استان مركزي را تبديل به يك قطب صنعتي كرده و با بها 60 هزار تن صادرات در سال 87 (هر تن 1500 دلار) كه 1300 دلار دستمان را مي گيرد و توجه به واقعيت هر تن 1620 دلار، يعني در بحث صادرات نفع كه نداريم هيچ، ضرر هم مي كنيم و اين ضرر و زيان است كه براي ماندگاري و ادامه كار و زندگي ناچار به تعديل و كاهش دادن هزينه ها هستيم، اين دردآور است كه ما در سال هاي گذشته 6 ماه قبل پول مي گرفتيم و حالا برعكس شده سفارش را مي دهيم، اما 6 ماه بعد به پول مي رسيم در حالي كه واردات مواد اوليه هم با 4 درصد عوارض بار گراني را به ما تحميل مي كند و ميا نديشيم به اينكه در حال حاضر صنعت فولاد هم همين مشكل را دارد، چون تعرفه ها پايين است كه مي شود به نفع دلال ها و واردكنندگان و به عبارت ديگر چيني ها... راستي با تعرفه پايين كه ما با ضرر مواجه مي شويم و در آينده قرار است از تعداد نيروهاي كارگر كاسته شود، چه كس يا كساني سود ميب رند؟ چگونه است كه براي جلوگيري از واردات خودرو درست مانور داده مي شود، پس دولت ميت واند محدوديت هايي را براي حفظ و كنترل بازار آلومينيوم و جلوگيري از كاهش كارگر و افزايش بيكاري ناخواسته به وجود آورد، اين در حالي است كه براي واردات آلومينيوم هيچ محدوديتي وجود ندارد. اين تعجب برانگيز نيست؟ البته در وضعيت حاضر خيلي از كشورها به دليل بالا بودن مخارج توليد و عدم انگيزه مقاومت در برابر توليدات چيني كارخانه ها را تعطيل كردها ند. مشكل پشت در است مهندس گودرزي مي گويد: ما در سال 79 تصميم گرفتيم كارخانه جديد را با دانش روز و ماشين آلات پيشرفته بسازيم، در واقع با اين اتفاق راندمان توليد بالا مي رود، ايجاد فضاي سبز 140 هزار هكتاري در جهت جلوگيري از آلودگي زيست محيطي خرج كمي نبرد، اما اگر در بحث قيمت ها، وضعيت جديد و موافق حفظ كارخانه و كارگاه و صدها هزار تن زيرمجموعه اين صنعت به وجود نيايد، به طور حتم با مشكل هاي جديت ر روبه رو مي شويم كه قابل ترميم هم نيست. چرا از اول به اين فكر نبودند كه صنايع زيردستي را هم راها ندازي كنند كه هم سودآور است و هم اشتغالزايي بالايي دارد، اما در عوارض واردات آلومينيوم را آن هم به ضرر كارخانه هاي توليدكننده بالا بردند تا تعرفه ها افزايش نيابد كه براي دلال ها و پولدارهاي ضد توليد كه فقط به جيب خود ميا نديشند تا واردات اين كالا صرف نكند كماكان مشكل داريم و با اين معضل بزرگ به طور حتم بيكاري و خانهن شيني بسياري از كارگرهاي كار كشته حتمي است، يادمان باشد مشكل پشت در است، چرا چين موفق شده صادرات آلومينيومش را از 3 ميليون تن، به 12 ميليون تن برساند؟ در حال حاضر آلومينيومي كه توسط دلال ها وارد مي شود هر تن 130 دلار قيمت دارد كه تا به داخل برسد مي شود 1600 دلار، كه اگر دست به صادرات بزنيم بايد با همين قيمت كنار بياييم. پس در صورت عدم اصلاح تعرفه ها، هيچ موفقيتي در انتظارمان نيست. بايد بدانيم كه: ايرالكو شركتي تاثيرگذار است، گردش مالي بالايي دارد، بالاي 400 هزار تن مواد اليه وارد كردها يم، هزار ميليارد تومان مي چرخد، پس نقش مهمي دارد اين زيان ده بودنش است كه مشكل زا است. به هر حال شرايط مطلوب نيست نه براي ما كه براي همه و در صورت ادامه اين وضع و عدم توجه به مشكل بزرگ، 2 درصد از جمعيت ايران كه در اين شغل ايستادها ند دردسر جدي در انتظارمان است. چه بايد كرد؟ مهندس گودرزي مي گويد: صنايع زيردستي سرمايه گذاري كمي دارد. نورد آلومينيوم با ده درصد مبلغ موردنظر كارخانه مدرن داير مي كند در بحث بنگاه هاي زودبازده ميت وان يكسال و نيم كارخانه احداث كرد، در زمينه پروفيل در توليد فويل مي شود با دستگاه هاي كوچك و با سرمايه كم و ارزش افزوده بالاتر، به آينده سرمايه اميدوار بود، اما ما كه هر تن آلومينيوم را 1640 دلار مي فروشيم با واردكنندگاني روبه رو هستيم كه تني 1600 دلار وارد مي كنند، نمونه ديگر بدهيم.كارخانه نوردآلومينيوم از ما شمش مي خريد، پولش را مي داد 6 ماه بعد جنس را تحويل مي گرفت، حالا كوره زده و شمش مورد نيازش را خودش توليد مي كند، به همين جهت زيان در راه است و خبر ديگر اينكه در حال حاضر 40 هزار تن شمش آلومينيوم از چين وارد شده آيا همين حركت براي زدن ريشه ايرالكو و بيكاري كارگرانش كافي نيست؟ تنوع صنعت آلومينيوم ما از آلمان هم بيشتر بود، اما حالا با اين وضعيت چه مي شود كرد؟! كارخانه پتروشيمي اراك با 4 ميليارد دلار سرمايه گذاري ايتاليايي ها، در عرض 4 سال احداث شد، حجم بالاي محصولات عمده به آنها رسيد و اشتغالزايي هم بالا رفت، قرار بود با چيني ها به صورت پكيج كار كنيم تا كارخانه را زودتر تحويل بگيريم... بماند ... به هر حال افتخار ما اين است كه صنعتگران و كارشناسان ايراني كارخانه را ساختها ند و ايراني ها در اين صنعت كار كردها ند. و ... ايرالكو شركت سهامي آلومينيوم ايران، به عنوان نخستين توليدكننده شمش هاي آلومينيوم در ايران، در زميني به مساحت 232 هكتار، در كيلومتر 5 جاده اراك-تهران واقع شده است، موضوع تاسيس اين كارخانه در سال 1346 به تصويب هيأت دولت رسيد و اقدامات مربوط به نصبت تاسيسات و ساختمان از سال 1348 آغاز شده و در سال 1351 با دو خط توليد و ظرفيت 45000 تن در سال مورد بهرهب رداري قرار گرفت. پس از پيروزي انقلاب اسلامي و افزايش 3 خط ديگر به پروسه توليد، ظرفيت توليد آلومينيوم اوليه به 120/000 تن در سال رسيد كه شامل انواع شمش ها به صورت (تيب ار)- (هزار پوندي)- (آلياژهاي ريخته گري)- (بيلت)-(اسلب) و ... است. همانگونه كه قبلا گفته شد، حدود 11 هزار كارخانه و كارگاه با بيش از 250 هزار نفر در صنايع وابسته اشتغال دارند. ايرالكو تا 1400 هجري شمسي در نهايت بد نيست بدانيم كنترل كيفيت ايرالكو، مراحل مختلفي هم چون كنترل كيفيت كارگاه ريخت، كارگاه احياء، كارگاه آندسازي، مواد اوليه، آماري و واحد توزين را در جهت تامين رضايت مشتري را مي گذراند، كه توجه به نقش جديد ايرالكو در مسئوليت اجرايي و ظرفيت سازي آن تا سال 1400 هجري شمسي پيشب يني شده است. - توليد ساليانه 6/ 1 ميليون تن آلومينيوم اوليه - توليد 2/ 3 ميليون تن آلوميناي متالوژي در جهت تامين نياز داخلي و صادرات از منابع بوكسيت، نفلين و آلونيت در سال - توليد ساليانه 000 / 650 تن كك كلسينه - قرار دادن 800 / 2 مگاوات انرژي الكتريسيته در شبكه سراسر برق كشور به منظور تامين برق مورد نياز واحدهاي توليد آلومينا و آلومينيوم - ارتقا سهم توليد آلومينيوم در جهان از 67 / 0 درصد فعلي به 6/ 4 درصد در سال و بسيج كليه امكانات در جهت تحقق اهداف ذكر شده همراه با بالاترين كيفيت و نيل به استانداردهاي جهاني در سطح صنعت آلومينيوم كشور، از اهداف شركت آلومينيوم ايران (ايرالكو) است. اضافه بر اين ها، توزيع فعاليت ها و برنامه هاي اين كارخانه عظيم كاملا ايراني از تهران تا جاجرم- بندر امام، بندرعباس- آذربايجان- كرج و اراك در جهت استقلال توليد، اشتغالزايي و ... صادرات شده است. به گفته مهندس گودرزي، تنوع توليد صنعت آلومينيوم ايران از آلمان هم بيشتر است و حضور و وجود كارخانه ايرالكو، يك مزيت سرشار از اميد و آيندهن گري را براي كشورمان به وجود آورده است. آيا با آگاهي از همه اين واقعيت ها در جهت توليد، اشتغال و ايجاد سرمايه و نقدينگي، باز هم بايد دست روي دست بگذاريم؟ در صورت بالا بردن تعرفه واردات (تيشه به ريشه توليد را لااقل كندتر مي كند) هنوز هم بايد مردد باشيم و به جاي حفظ اشتغال جمعيت در حال كار ( 250 هزار نفري در 11 هزار كارخانه و كارگاه) اجازه فعاليت روزافزون به دلال ها و واردكننده ها را بدهيم؟ بهتر است بيشتر فكر كنيم.