|
مهندس داوودي مديرعامل صنايع لبني اراك
تنوع محصولات لبني، يعني توجه به ذائقه
مصرف كننده و تنوع در توليد و بسته بندي
صنايع لبني اراك "صلا" در سال 1355 با نام كشت و صنعت اراك، با
سرمايه 200 هزار تومان در جهت توليد شير پاستوريزه راها ندازي شد، در
كنار كارخانه كار كشت علوفه براي دام هم جايگاه ويژها ي داشت. كل توليد
شير اين كارخانه پس از پاستوريزاسيون و بعد هم بطري گيري با دستگاه
براي استفاده دانش آموزان در مدارس ابتدايي مورد استفاده قرار مي گرفت،
يادمان آن روزها تابلويي ماندگار شده بر انبار قديمي است از"سالن بطري
پركني" كارخانه.حالا حدود 33 سال از زمان آغاز به كار و بهرهب رداري
كارخانه كشت و صنعت اراك گذشته است، پايه گذار اصلي كارخانه
خانوادها ي بود به نام "بيات" كه با همكاري يك سرمايه گذار خارجي، توسعه
برنامه هاي توليدي و اداره كارخانه را به عهده گرفت. اين كارخانه بعد از
انقلاب، در اختيار سازمان صنايع ملي قرار گرفت تا از هدف اصليا ش توليد
فرآورده هاي لبني، دور نيفتد. پس از تغييرات مختلف در عرصه مديريت
كارخانجات زيرمجموعه صنايع ملي، اداره و نگه داري كارخانه صنايع لبني
اراك به بانك كشاورزي سپرده شد، بعد هم به وزارت جهاد و كشاورزي
پيوست و از نظر اداري و حفظ بنيان آن، صندوق بازنشستگي جهاد
كشاورزي 97 درصد سهام كارخانه را خريداري كرد و از آن زمان به عنوان
زيرمجموعه جهاد و سپس تحت پوشش صندوق بازنشستگي دوران
جديدش را آغاز كرد.سرمايه فعلي شركت "صلا" بالاي 5/ 4 ميليارد تومان
قرار دارد و با افزايش سرمايه آينده خوبي خواهد داشت
مهندس محسن داوودي، مديرعامل فعلي كارخانه
صنايع لبني اراك به عنوان مديري فعال، كارشناس
و برنامه ريز شركت را از آن وضعيت كه تنها يكي دو
محصول توليد وعرضه مي كرد به جايي رسانيده كه
اكنون شاهد توليدات متنوع آن در سطح استان
مركزي و پخش در ديگر استان ها هستيم.
مهندس داوودي از نيروهاي جهاد سازندگي بوده
و به تبع آن حضور در جبهه هاي نبرد با دشمن بعثي
را در كارنامه فعاليت هايش دارد، فعاليت و مديريت
در شركت هاي مختلف را تجربه كرده، حالا ديگر
معتقد است اصليتش در كل "جهاد كشاورزي" است
و تواناييش در اداره شركت "صلا" زبانزد همكاران و
كارگرانش شده، روحيات تنش نشان مي دهد بخشي
از دلمشغولي هاي روزهاي جبهه يعني ايستادگي و
مقاومت است، گرچه حاضر نيست چندان راز آن روزها
را بر زبان بياورد، اما در ميان حرف ها و خاطراتش
گهگاه گريزي به آن دوران مي زند، روزهاي خوش و
ناخوش و پرفراز و نشيب. حالا اين مهندس داوودي
است كه در كنار يكي از چهره ها و نيروهاي همراه
گذشتها ش آقاي محمدرضا سراييان، عضو هيأت مديره
و معاونت توليد، در هيئت مديره نشسته و از روزهاي
كار و فعاليت و آيندهن گري صحبت مي كند.
مهندس داوودي مي گويد:
- با توجه به اينكه كارخانه داراي تاسيسات با دانش
فني روز نبود، بنابراين همه فن آوري هاي مورد لزوم
براي توليد انواع محصولات لبني به كار گرفته نمي شد
براي حفظ و كمك به دامداري و توليد علوفه و تكيه بر كشت بود كه كارخانه به دام، كشت، صنعت تغيير نام
داده بود. همانگونه كه ملاحظه مي كنيد
خط راه آهن، درست از پشت كارخانه
مي گذرد، بنا بر اين بود براي ترابري و
ارائه محصولات لبني از قطار، بيشترين
استفاده ها را ببريم ولي تغييرات سريع
راهكار را عوض كرد. با گذر ساليان اين
تغيير و تحول صورت گرفت. نكته اصلي
و قابل بررسي اين بود كه فرهنگ مصرف
شير در جامعه هنوز شكل نگرفته بود و
يك برداشت سنتي بر اين تاكيد دارد كه
شير مختص بيماران و كودكان است در
حالي كه در ديگر كشورها و فرهنگ ها،
شير لازمه زندگي و نشاط شناخته شده
است، بالاخره با اطلاع رساني هاي فراوان و همت
كارشناسان و پزشكان، مردم فهميدند شير به همان
اندازه لازم است كه آب و هوا لازم است. با تغيير
در نگرش ها و فرهنگ سازي لازم، سرانجام شير و
ديگر فرآورده هايش جايگاه مناسبي را نزد گروه هاي
اجتماعي به دست آورد.
توسعه و برنامه ريزي
با توجه به اينكه دولت به بهداشت عمومي و
جلوگيري از فرسايش جسم و جان مردم بايد بينديشد
و نقش آموزش و پرورش در چارچوب وظايفش براي
حفظ و حراست از سلامتي ميليون ها دانش آموز در
سراسر كشور، توزيع شير رايگان كارخانه هاي توليدي
مواد لبني است، به فكر توسعه بيشتر و سروسامان
دادن به توليد و اشتغال افتادند و در
اين ميان شركت صلا هم براي توسعه
محصولاتش برنامه ريزي كرد. دستگاه هاي
اوليه بسيار ساده بود در حالي كه براي
توليد و عرضه محصولات توليدي با
گرايش هاي گوناگون نياز به دستگاه هاي
پيشرفته احساس شد. با توليدات جديد و
بهتر، مصرف نيز بالا گرفت. از طرفي ذائقه ها
نيز دچار تغيير شد، در همين هنگام نيز
شير و پنير در سبد اجناس يارانها ي و
ارائه با كوپن قرار گرفت. اين خريد كلي
از سوي دولت براي در اختيار قرار دادن
دو محصول مهم لبني شير و پنير، دست
كارخانه دارها را براي خريد ماشين آلات باز كرد. ما
هم براي بهينه كردن توليدات و خريد دستگاه هاي
جديد و مدرن با تكنولوژي پيشرفته در جهت توليد
شيرهايي با كيفيت بالاتر اقدام كرديم و با دستيابي
به توليد شير استريل، كارمان متحول شد. همان طور
كه مي دانيد شير استريل با كيفيت بهتر و ماندگاري
بيشتر، گرايش مردم به خريد و مصرف را بالا برد. با
ورود دستگاه هاي جديد عرضه شير استريل و بالا رفتن
مصرف فرآورده هاي شيري، ميزان خريد شير خام از
دامداران بالاتر رفت، از اين طريق توانستيم محصولات
جديدتري را هم وارد عرصه كنيم و به همين ترتيب
شركت "صلا" تبديل شد به يك مجموعه بزرگ توليد
محصولات لبني در سطح استان مركزي كه بالاترين
رقم دريافت شيرخام را به خود اختصاص داده است
و بسياري از دامداري هاي توليدكننده شير در صف
مشتركان دائمي براي فروش اين محصول به ما قرار
گرفتند.
توليد بالا و آيندهن گري و ... دامدارها
تا يك دهه قبل، تنها چند كارخانه در بحث توليد
شير پاستوريزه و استرليزه فعاليت مي كردند كه
ظرفيت توليدي بالاتر از 5 تن را داشتند (كارخانه ما
هم يكي از آن ها بود). جالب اينكه در مورد دامدارهاي
ارائه دهنده شيرخام، بعضي هايشان به قدمت خود
كارخانه حضوري فعال داشتها ند، گرچه در حال حاضر
مراكز دامداري زيادي در سطح استان به وجود آمده
ولي در مجموع آن دسته كه قدمت بيشتري دارند،
اين كارخانه را از خودشان مي دانند، بنابراين كليه
توليداتشان را به ما واگذارمي كنند. يك ارتباط دوسويه معنوي، عاطفي و اقتصادي به وجود آمده كه براي ما
از اهميت بيشتري برخوردار است، به عبارت ديگر بايد
بگويم سرپا بودن و ماندن كارخانه براساس همين
ارتباط ها و اتفاق ها است.
در سال هاي نخست به دلايل مختلف ميزان،
دريافت شير پايين بود، اما در حال حاضر بالاي
صد تن، در روز شير دريافت مي كنيم (ظرفيت
اسمي بالاتري داريم) در واقع بالاي 90 درصد
توليد شير مجموعه دامداري هاي استان را جذب
مي كنيم. محصولات توليدي " صلا"
محمدرضا سراييان از اعضاي هيأت مديره و معاون
توليد شركت "صلا"، در بحث محصولات لبني ارائه
شونده كارخانه صلا مي گويد:
- نكته مهمي كه آقاي داوودي در رابطه با عاطفه
و فرهنگ سازي و عادت مطرح كردند، غيرقابل انكار
است، دوستان دامدار ما، اذعان دارند كه ارتباطشان با،
يك ارتباط سالم و دور از سواستفاده بوده است. بنيان
تعامل درست با دامدارها، برمي گردد به مديريت كلان
كه سعي شده به عنوان يك اصل خدشهن اپذير مورد
قبول قرار گيرد.
دو اصل اساسي و مهم ارتباطي وجود دارد كه
عبارت است از:
1. پرداخت به موقع ديون شركت به دامدارها
براساس دريافت هر مقدار شيرخام، كه برايشان دغدغه
مالي وجود نداشته باشد يك اصل مهم در پيوند دو
سويه به شمار مي آيد.
2. عمل كردن شركت به تعهداتش
در چهار فصل سال تمايل بازار براي خريد شير بالا
و پايين مي رود كه عدم استقبال ميت واند توليدكننده
شيرخام را آزار بدهد و در صورت استقبال بالا،
توليدكننده يعني كارخانه توليد محصولات لبني دچار
مشكل مي شود، اينجاست كه مشكلات پيش مي آيد،
يعني در صورت عدم تعهد كارخانه دامدار توليد كننده
شير به طور حتم متضرر مي شود كه ميت واند حتي
روي اشتغال هم تاثير بگذارد. اين در حالي است كه
صنايع لبني اراك "صلا" به تعهدات خود پايبند است و
اين حركت جزو اصول ما است. چرا كه معتقديم تعامل
و همكاري براي دو طرف بسيار مهم است.
پوشش خدمات جمع آوري توليد
معاون توليد كارخانه صنايع لبني اراك در بحث
ارتباط و استاندارد نيز معتقد است:
- در وضعيت فعلي، دامدارها دنبال اطلاعات روز
هستند كه به استانداردهاي جهاني برسند، ارتباط ها
به طرفي رفته كه واحدهاي مصرف كننده، كيفيت
را دنبال مي كنند. تعامل لازم بين صنعت لبنيات و
دامپروري باعث شده تبديل شير از نيمه صنعتي به
صنعتي بهتر صورت گيرد و در مجموع توليدكننده
شيرخام و خريدار شير، يكديگر را به خوبي از نظر
خدمات پوشش بدهند.
براساس اطلاعات و آمار جا براي كار هنوز هم
زياد است. ركورد توليد، در كارخانجات صنايع لبني،
با استفاده از روش هاي نوين و تجهيزات مكمل هاي
غذايي بالاتر رفته و صنعت لبنيات نسبت به 5 يا 10
سال گذشته از نظر تنوع توليد، بستهب ندي و ... بهتر
شده و بنابراين توليدات كارخانه از يك سو و دامپروري
از سوي ديگر در راستاي يكديگر حركت مي كنند.
ما در اراك، نزديك به 85 - 80 دامداري صنعتي و
پيشرفته داريم كه در زمينه دريافت شير طبق تعهدات
قبلي حركت كرده و به هر حال جوابگوي مشكلاتشان
نيز هستيم.
مهندس داوودي در بحث جمع آوري شيرخام و
روش هاي سنتي و غيرسنتي اظهار مي دارد: جمع آوري
شيرخام به روش نوين صورت مي گيرد، دامدارها نيز در
ساليان اخير به طرف شير دوشي با تكنولوژي و دانش
روز رفتها ند، مورد بعد استفاده از سيستم پالايشي
و ايجاد تحول در جيره هاي غذايي و آناليز كردن
مكمل هاي لازم براي بالا بردن ركورد توليد است.
دامداري هاي سنتي با توجه به تعداد دام ها دستهب ندي
مي شوند، برخي دامداران امكاناتشان چنان بالا است
كه روزانه ميت وانند 30 تن شير توليد كنند، در اين
زمينه ميت وان به درصد چربي در شيرخام اشاره كرد
كه در صورت بهسازي خوراك دام به 4/ 3 تا 5/ 3 هم
مي رسد، استفاده از علوفه هاي مختلف تغييرات مثبتي
را در شير به وجود مي آورد، كه البته چنين شير
خامي متاثر از افت و خيز علوفه نيز هست. دامدارهاي
صنعتي داراي جديدترين روش هاي توليد و عرضه، از
جمله سيستم خنك كننده براي نگه داري شير تا قبل
از حمل توسط تانكر هاي دو جداره استيل هستند كه
در اين برنامه ريزي، شير با همه خواصش از توليد اوليه
تا ثانويه و فرآوري به نحو مطلوب نگه داري مي شود.
پرداخت بهاي شير به دامدار
با توجه به حضور دامداران پركار كه از
تكنولوژي هاي روز استفاده مي كنند ما دو نوع پرداخت
را در برنامه داريم، يكي در مراكز جمع آوري شير است
كه همان جا حساب و كتاب ها انجام مي شود، بخش
ديگر دامداري هايي هستند كه شير را به كارخانه
تحويل مي دهند، به منظور حفظ راه كارها و تعامل با
دامدارهاي ضعيفت ر كه ميزان كمتري توليد دارند، در
منطقه گوار و قدمگاه جايگاه هاي مجهزي را احداث
كرده و سروسامان دادها يم. تا هم آنها نسبت به ارائه
توليدشان و دريافت بهاي شيرخام ناچار به تحمل
هزينه نشوند و هم ما با استفاده از دستگاه هاي ويژه
دو جداره استيل شيرها را يك جا تحويل گرفته نمونه
برداري كرده و به كارخانه حمل كنيم.
تغييرات بهاي شير
مهندس داوودي در زمينه
تحويل شيرخام و بهاي آن
در طول سال اضافه مي كند:
- قيمت شير در زمستان
و تابستان به هرحال متغير
است، در زمينه عرضه هم
مقدار توليد بالطبع در
تابستان ها بيشتر مي شود،
شير كه روي توليد ما هم
اثر مي گذارد، البته توليد
شيرهاي استرليزه كه
ماندگاري طولاني مدتي هم
دارد و طعم و مزها ش نيز
بالاست و نوع بستهب ندي هاي
يكب ار مصرف نيز تاثير
فراواني در توليد و فروش و
مصرف سرانه دارد. به همين
جهت با تغيير ذائقه مردم
و انواع بستهب ندي ها مثلا
مصرف ماست چنان بالا
است كه زمستان و تابستان
ندارد، اختلاف قيمت هايي را
هم كارخانه با توليدكنندگان
شير خام دارد. طبيعت كار
اين است كه مثلا در تابستان
دريافت شير كاهش يابد، اما به خاطر آن كه هيچ گونه
مشكلي پيش نيايد، با برنامه ريزي هاي مختلف وتهيه
دستگاه ها و تانكرهاي ويژه نگه داري شير اين همكاري
دو سويه كماكان حفظ مي شود. من معتقدم، دامدار
بايد باشد تا اين دستگاه ها و ماشين آلات كار كند
و چرخ كارخانه بچرخد تا مواد لبني به فراواني در
دسترس مردم قرار گيرد. ما حتي جمعه ها نيز شير
دريافت مي كنيم و به طوركلي تعطيلات روي دريافت ها
و پرداخت هايمان تاثير نمي گذارد. كارخانه ها موظف
هستند پيوسته شير دامدار را دريافت كنند، اين فرقي
است كه با ديگر صنايع و مواد غذايي داريم، مثل ماهي
نيست كه اگر يك روز نباشد با مشكل روبه رو شويم،
ما نميت وانيم ازدامدار بخواهيم شير ندوشد، خب چه
كند؟ توليدش را دور بريزد؟ اهميت يك كارخانه توليد
مواد لبني، با دريافت شير از دامدار معلوم مي شود،
چرا كه وقتي اعلام مي كنيم، يك مجموعه بزرگ توليد فرآورده هاي شيري هستيم بايد بدانيم اگر شير نباشد
هيچ توليدي هم نيست كه در اين صورت بايد منتظر
بروز بيماري در جامعه و نيز مردم باشيم كه اگر دوام
پيدا كند، بيماري فراگير مي شود و هزينه پرداختي
دولت براي مبارزه با بيماري بالاتر مي رود. اين يك
زنجيره به هم پيوسته است، شامل دام، دامدار،
توليدكننده لبنيات و حلقه آخر مردم و مصرف سرانه
كه در صورت فقدان هر كدام، مجموعه اجتماعي دچار
مشكل مي شود.
توليد و استاندارد جهاني
محصولات لبني شركت "صلا" در 8 نوع خلاصه
مي شود كه عبارت است از: شير پاستوريزه يارانها ي
كه به همه آحاد جامعه برسد، استريل 200 سي سي
در دو نوع سه گوش و چهارگوش، شيركاكائو، خامه
استريل 200 سي سي، ماست پاستوريزه در وزن هاي
2/5 و 5/ 1 كيلو و 900 گرمي، دوغ 5/ 1 ليتري و 250
سي سي، پنير سفيد كه با جديدترين تكنولوژي روز
دنيا "تتراپك" توليد مي شود، بستهب ندي تتراپك در
همه جهان يكسان به
دست مصرف كننده
مي رسد و ما هم از اين
قاعده مستثني نيستيم.
همه اين توليدات
مطابق با استانداردهاي
مورد قبول بينا لمللي
است، دو ميليارد تومان
فقط در بخش پنير
سرمايه گذاري شده
است. با توجه به مصرف
بالاي پنير سفيد، در
هر شيفت كاري برنامه
تبديل شيرخام به پنير
را داريم به طوريكه هر
روز حدود 80 تن شير را
ميت وانيم به پنير تبديل
كنيم، اما به هر جهت ما
طبق سفارشات دريافتي
پنير راتوليد مي كنيم
تا به سرعت توسط
پخش كنندگان به دست
مصرف كننده برسد.
سرانه شير پايين
است
مهندس داوودي اشاره به اين نكته دارد كه:
- اين شركت به دنبال تنوع محصول و بالا بردن
توليد و حضور بيشتر در بازار محصولات لبني
است، اما با اين همه مولفه هاي مربوط به حمايت از
توليدكننده ميت واند در صورت سياستگذاري براي
افزايش تنوع كارگشا باشد.
در زمينه مصرف سرانه محصولات لبني با همه
تمهيداتي كه انديشيده شده، هنوز سرانه مصرف
ما با خيلي از كشورها همراه نيست (كه بايد
اطلاع رساني هاي لازم صورت بگيرد) به هر حال
مجموعه مديران درصدد ارتقاء كمي و كيفي توليد
و مصرف هستند، كه براي موفقيت نيازمند حمايت
هستند. تسهيلات بانكي و دولتي قادر خواهد بود ما
را به نقطه موردنظر برساند. دولت آگاهي لازم را دارد
و مي داند كه ايجاد برند مقبول جامعه و دستيابي به
جايگاه مناسب در بازار مصرف برايمان فراهم شده به
همين دليل ميت واند با حمايت منطقي در رفع يك
مشكل موثر باشد.
در هدف گذاري، برنامه ريزي و آيندهن گري
در صنعت لبنيات كشور از جمله قديميت رين و
باسابقهت رين شركت هاي فعال هستيم، بيشترين مقدار
شير را دريافت مي كنيم و توليد و بستهب ندي مان با
استانداردهاي جهاني همخواني دارد.
و ... صادرات
محمدرضا سراييان توضيح مي دهد:
در يك مقطعي صادرات هم داشتيم، اما با توجه
به شرايط موجود، صادرات عراق را قطع كرديم، به
هر حال صادرات شرايط خودش را دارد و با توجه
به تاريخ توليد و انقضا فرآورده هاي لبني كه بالاترين
مدت زمانش در مورد توليد شير استريل 6 ماهه
است، صادرات بايد با برنامه باشد، در گمرك نماند،
در مرزها متوقف نشود و ده ها اما و اگر ديگر، وقتي
بحث صادرات در ميان باشد، حجم بالايي از توليد به
بازار كشور مقصد فرستاده مي شود، حالا حساب كنيد
محصول هم فرآورده هاي لبني باشد در صورت بروز
مشكل چه اتفاقي ميا فتد!
كارخانه توليد شير و لبنيات بايد فعال باشد، اگر
اين مجموعه همه عرصه ها را به روز نكند و دنبال
صنعت و دانش روز نباشد و ذائقه مردم رانداند، ميزان
دريافت شيرخام و ميزان فروش بالا نباشد، شكست را
در پي دارد، يعني ضرر و زيان و از كار توليد بازماندن و
ضد اشتغال زايي عمل كردن.
اگر كسي كارخانه بزند و خيالب افي كند و به همه
موارد درست نينديشد و بالاتر از همه بالندگي نداشته
باشد، مثل انسان بيماري است كه دوا و درمان مناسبي
را فراهم نياورده باشد.
شركتي با قدمت صنايع لبني اراك "صلا" كه
سهمي از بازار را به خود اختصاص داده، در صورت
عدم دستيابي به موقعيت ها و موفقيت هاي توليد
محكوم به شكست است.
برنامه آينده مان اين است كه بعضي از دستگاه هاي
جديد را به مجموعه اضافه كنيم كه تنوع محصول را
داشته باشيم، امروز كوچك سازي محصول يك حركت
رو به رشد و توسعه است، مثلا توليد پنير 500 گرمي
براي خانوادها ي 5 نفري كه ذائقه يكسان ندارد (هر
كدام براي صبحانه يك چيزي مي خورند) مقرون به
صرفه نيست، يك بسته پنير صد گرمي مصرف سه
روزه يك فرد است، تنوع محصول لازم داريم، امروز
پنير خامها ي، پنير مخلوط با زيره و ديگر انواع پنير
مورد تقاضاي خانواده ها است.
حالا اگر كارخانها ي مثل ما، فقط پنير 500 گرمي
ساده توليد كند ديگر جذابيتي ندارد (البته دانشگاه ها،
هتل ها و سلف سرويس ها طرفدار اين نوع پنير هستند)
پس ما بايد به دنبال ذائقه و سليقه مشتري باشيم.
امروزه يك اصل مهم توليد و عرضه در نظر گرفتن
ذائقه و تنوع در توليدات است.
تنوع توليد و بستهب ندي در فرآورده هاي شيري
شركت "صلا" نقش اساسي دارد. در زمينه توليد و عرضه شير يارانها ي، باز هم شير
پاستوريزه و هموژنيزه در دسترس گروه هايي از جامعه
قرار مي گيرد. با بستهب ندي مشخص كه غالب خانواده ها
همين شير يارانها ي را به ماست و پنير تبديل مي كنند
تا محصول ارزانت ري به دست آورند، اما مهم اين است
كه فرهنگ مصرف بالا برود و هدفمند توليد كنيم.
خاطره ها
مهندس داوودي، حالا كه حرف هايش تقريبا
تمام شده، ياد روزهاي جبهه هم ميا فتد و با
خاطراتي لحظه ها را پربار مي كند از خاطرات
ماندگار مي گويد: (مي خواهد اين قسمت را ضبط
نكنيم) پس ما هم بسنده مي كنيم به گوش كردن
و شريك شدن در خاطره ها، پيش خود ميا نديشيم
و بعد به تماشاي سالن هاي توليد مي رويم، آن چه
را كه او گفته شاهديم، كارگرها در كنار ماشين ها
مشغول توليد هستند.. |