ماهنامه اقتصاد و زنــــدگی اولین و تنها نشریه حامی مدیران ، کارآفرینان و فعالان اقتصادی

 
 
 
آلي‌بالي بخوريد
تا خوب بخوابيد و راحت‌تر نفس بكشيد

آلبالو يكي از ميوه‌هاي خوش‌شانس ايران است كه علاوه بر تازه‌خوري، خشك شده آن هم پر مشتري است، آن را در فصل سرد در آب تميز و گوارا خيسانده، پس از يك ساعت آلبالو خشك باد كرده، تبديل به آلبالوي تازه شده و بسيار خوش‌مزه مي‌شود كه باب طبع هر ذائقه‌اي است، آن‌هايي كه به خواص فوق‌العاده آن آشنايي دارند علاوه بر فصل گرم به خاطر رفع عطش، در تمام طول سال آلبالو مي‌خورند.
از آلبالو مربا و لواشك هم ساخته مي‌شود كه اگر نكات بهداشتي آن كاملا رعايت شود ارزش ويتامين‌هاي قابل جذب آن در بدن كمتر از آلبالوي تازه نيست، بعضي از كسبه و دست‌فروش‌‌ها در مكان‌هاي توريستي مثل سرعين اردبيل و يا دربند شميران نوع دوگانه‌اي از آن (هم خشك و هم تر و تازه) را به مردم مي‌فروشند كه رعايت نكات بهداشتي آن زير سوال است.
براي آگاهي و آشنايي بيشتر شما خوانندگان گرامي اقتصاد و زندگي از آلبالو، خانم زهرا گيو كارشناس صنايع غذايي گزارش ميوه و سلامتي اين شماره را به آلبالو اختصاص داده است كه مي‌خوانيد.

 
تاريخچه آلبالو Sour cherry
در روزگاران قديم درخت آلبالو به شكل وحشي در اطراف درياي خزر و درياي سياه وجود داشت روميان 300 سال قبل از ميلاد مسيح آن را مي‌شناختند. براي ايرانيان و رومي‌ها درخت آلبالو كاملا شناخته شده بود. آن‌ها آلبالو را يك قرن پس از ميلاد مسيح به بريتانيايي‌ها معرفي كردند.
اين ميوه در دوره مدرن نيز همچنان براي ايراني‌ها مشهور است. در بريتانيا در قرن 16 و زمان هنري هشتم كشت آن مورد توجه قرار گرفت.
در آمريكا در ايالت ماساچوست براي اولين بار آلبالو كشت شد. قبل از جنگ دوم جهاني بيش از پنجاه زارع در انگلستان آلبالو كشت مي‌كردند.
گياه شناسي آلبالو
آلبالو (Sour Cherry) از گونه Prunus و زيرمجموعه Cerasus و از خانواده Rosaceae است.
آلبالو از نظر گياه‌شناسي بسيار شبيه گيلاس است و نام ديگرش "آلي‌بالي" است. آلبالو گياهي خزان‌پذير با برگ‌هاي لوزي شكل است كه به صورت متناوب روي شاخه قرار مي‌گيرد.
ارتفاع درختان آلبالو از 4 تا 10 متر است و به راحتي بدون آن‌كه شكسته شود خم مي‌شود. برعكس گيلاس آلبالو خود بارور است و براي تلقيح نيازي به ارقام گرده افشان ندارد و اگر خوب هرس شود به خاطر رنگ‌هاي سبز و قرمز تماشاي درخت آن، آرامش‌بخش و شادي‌آور مي‌شود.
تابستان‌هاي خشك و خنك براي اين درخت مناسب است. ريشه آلبالو در برابر خاك مرطوب نسبت به گيلاس داراي مقاومت بيشتري است.
زمان رسيدن ميوه حدود 90 روز پس از اتمام گل درخت است. متوسط وزن هر ميوه 6-5 گرم و متوسط ميوه هر درخت 30 كيلوگرم است. آلبالو داراي دو واريته است.
قرمز تيره رنگ به نام Morello
قرمز روشن تر به نام amarelle
قند موجود در آلبالو «لوولز» است كه براي بيماران قندي مضر نيست و جذب آن آسان است. از يك هكتار باغ آلبالو تحت شرايط مساعد مي‌توان انتظار 25-20 تن محصول سالانه را داشت. معروف‌ترين رقم آلبالوي ايران چمپاي مشهد است. آلبالو را در زبان عرب، كرز يا حب‌الملوك مي‌گويند.
خواص آلبالو
آلبالو مسكن تشنگي است و شربت آلبالو بهترين دارو براي افرادي است كه عطش فراوان دارند. هسته آلبالو، ضد اسهال و ضد فشار خون است. آلبالو اشتهاآور بسيار خوبي است. مصرف آلبالو براي باز شدن رنگ رخسار و چهره موثر و مفيد است.
مصرف آلبالو براي گرم مزاج‌ها و افرادي كه چربي زيادي در شكم دارند سودمند بوده و براي آن‌هايي كه سنگ كيسه صفرا دارند بسيار سودمند است. وقتي آلبالو مي‌خوريد روي آن آب نخوريد چون باعث باد كردن ميوه مي‌شود و اين وضع براي دستگاه هاضمه خطرناك است.
در فاصله غذاهاي اصلي مي‌توانيد آلبالو بخوريد زيرا خيلي زود هضم مي‌شود. بهتر است يك مرتبه مقدار زيادي آلبالو نخوريد. كساني كه بيماري كليه دارند، اشخاصي كه رماتيسم دارند، اگر آلبالو بخورند از بروز نقرس در آن‌ها جلوگيري خواهد شد.
آلبالو ادرارآور است و براي بيماران قلبي بسيار مفيد بوده و سبب تنفس راحت مي‌شود.
آلبالو براي آنهايي كه ورم روده دارند مناسب نيست چون ترش است و سلولز دارد و ديرهضم مي‌شود.
كساني كه مشكل جهاز هاضمه دارند مي‌توانند آلبالو را به صورت كمپوت مصرف كنند. اشخاص چاق نبايد آلبالو را به عنوان دسر يا غذاي اضافي مصرف كنند ولي به عنوان يك غذاي اصلي مي‌توانند آلبالو بخورند چون كالري كم آن مانع از اضافه شدن وزن بدن مي‌شود.
آلبالو براي كودكان زير 3 سال خطر مسموميت دارد
دكتر سيدعلي كشاورز استاد تغذيه دانشگاه علوم پزشكي تهران مي‌گويد: با توجه به حساس بودن دستگاه گوارش كودكان، مصرف ميوه‌هاي ملين مانند گيلاس، آلبالو وگوجه سبز براي كودكان زير 3 سال خطر مسموميت و ايجاد اسهال مي‌كند.
وي توصيه مي‌كند با توجه به اينكه آلبالو و گيلاس سرشار از ويتامين‌ها بوده و پيش‌ساز ويتامين A مي‌باشد بهتر است براي جبران كمبود اين ميوه‌ها براي كودكان از آب اين ميوه‌ها استفاده شود.
خاصيت آنتي‌اكسيدان آلبالو
ميوه آلبالو در مقايسه با ديگر ميوه‌ها بالاترين ميزان آنتي‌اكسيدان را دارا بوده و منبع طبيعي و غني ويتامينA (بتاكاروتن) و فيبر است.
براساس تحقيقات به عمل آمده بتاكاروتن موجود در آلبالو 19 برابر بيشتر از توت‌فرنگي است. همچنين آلبالو منبع غني ويتامين C، پتاسيم، منزيوم، آهن، فيبر و فولات است.
مصرف آلبالو به كاهش دردهاي ناشي از آرتروز و نقرس كمك كرده و از بروز بيماري‌هاي قلبي، ديابت و سرطان جلوگيري مي‌كند.
آلبالو و تنظيم خواب
آلبالو به دليل دارا بودن ملاتونين به تنظيم خواب كمك مي‌كند و از ضعف حافظه و فراموشي جلوگيري كرده و ميزان استفاده بهينه از توانايي‌هاي مغز انسان را بالا مي‌برد.
آلبالو و كاهش وزن
براساس آخرين تحقيقات دانشگاه ميشيگان، آلبالو غني‌ترين ماده غذايي براي كاهش وزن به ويژه براي افراد داراي شكم‌هاي چاق بوده و مصرف منظم و به اندازه آن نقش موثري در تناسب اندام دارد.
آلبالو همچنين باعث كاهش كلسترول مي‌شود كه يكي از فاكتورهاي مهم بيماري قلبي است.
ارزش تغذيه‌اي آلبالو
اندازه يك سرو آلبالو (73 گرم) - ميزان انرژي- 50 كيلوكالري - چربي 1 - چربي‌هاي اشباع نشده 0 - كلسترول 0 - كربوهيدارت 4 (12 گرم) - فيبر 2 گرم - پروتئين 1 گرم - ويتامين 4- ويتامين 8 - كلسيم 2 - آهن 2
آلبالو كم‌كالري‌تر از گيلاس است اما،‌ ويتامين C و بتاكاروتن بيشتري نسبت به گيلاس دارد.
اروميه بزرگترين توليدكننده كنستانتره آلبالو
دكتر ولي‌ا... داودآبادي رئيس انجمن صنايع كنسانتره و آب ميوه ايران در گفت‌وگو با اقتصاد و زندگي تاكيد كرد: با وجود اينكه كشور ما داراي بهترين و عالي‌ترين نوع آب ميوه‌ها است اما به دليل نبود رقابت سالم و برنامه‌ريزي مناسب سال‌هاست واردكننده برخي از كنسانتره‌ها شديم از جمله كنسانتره پرتقال.
داود آبادي درباره وضعيت توليد كنسانتره آلبالو گفت: در چند سال اخير گرفتن كنسانتره آلبالو به طور خيلي مناسب در كشور و به خصوص در شهر اروميه انجام شد كه متاسفانه در حال حاضر به دليل وجود واسطه‌هايي كه سبب گراني اين ميوه شده، آن را از باغدار به قيمت ارزان خريداري و در زمان نياز كارخانه‌ها، آن را با بالاترين قيمت به فروش مي‌رسانند، توليد كنسانتره آلبالو به شدت كاهش يافته است.
رئيس انجمن صنايع كنسانتره و آب ميوه ايران با بيان اين‌كه (اين روش باعث افزايش قيمت آلبالو در هر سال نسبت به سال قبل مي‌شود) افزود: متاسفانه اين افزايش قيمت در ميوه آلبالو و در نتيجه افزايش قيمت كنسانتره آلبالو باعث كاهش خريداران جهاني اين محصول شده و به همين دليل امسال توليد كنسانتره آلبالو در كشور با كاهش مواجه بوده است.
وي اظهار داشت: در ابتداي فعاليت واحداهاي كنسانتره مصرف سرانه آب‌ميوه دو ليتر بوده است اما در حال حاضر با فرهنگ‌سازي و تبليغات صورت گرفته، مصرف سرانه آب ميوه به 10 ليتر در سال رسيده كه البته با مصرف سرانه كشورهاي اروپايي (40 ليتر در سال) بسيار فاصله داريم.
سطح زيركشت آلبالو در ايران
سطح زيركشت آلبالو در ايران 10607 هكتار است و اكثرا در استان‌هاي خراسان، آذربايجان شرقي، آذربايجان غربي، اردبيل و تهران كشت مي‌شود. سطح كشت آلبالو در استان اصفهان 8/751 هكتار با متوسط عملكرد 5242 كيلوگرم در هكتار است.
مناطق عمده توليد آلبالو در ايران، استان اصفهان است و در شهرستان‌هاي نجف‌آباد، خميني‌شهر، سميرم، شهرضا و خود اصفهان باغ‌هاي بزرگ آلبالو وجود دارد، در باغ‌هاي كوهپايه‌اي لاريجان مازندران آلبالوهاي مرغوبي به وجود مي‌آيد كه در گذشته بخش اعظم آن به شيوه سنتي خشك شده و وارد بازار زمستاني مي‌شد، اما در اين سال‌ها به دليل افزايش جمعيت منطقه و امكانات سريع دسترسي به بازار مصرف تهران، ميوه تازه آن به فروش مي‌رسد.
اين نكته قابل يادآوري است كه درخت آلبالو در تمام نقاطي كه داراي آب و هواي معتدل يا سرد باشد ميوه مي‌دهد اما كيفيت آلبالو در تمام نقاط ايران يكسان نيست.
ميوه‌هاي خشك براي سلامتي مفيدند
ميوه‌هاي خشك از جمله آلبالو اثرات درماني موثر و مفيدي دارند بدون آن‌كه عوارض جانبي داشته باشند مغذي‌اند و انرژي لازم را براي بدن تامين مي‌كنند.
ميوه‌ها به دو صورت خشك مي‌شوند:
1 - به طور طبيعي
2 - با دستگاه خشك‌كن مواد غذايي
ميوه‌هاي خشك را مي‌توان براي مدت زمان طولاني نگه‌داري كرد، بنابراين جايگزين مناسبي براي ميوه تازه در خارج از فصل آن است مثل مصرف آلبالو خشك در زمستان
خشك كردن ميوه راه مناسبي براي نگه‌داري آن در خارج از يخچال است.
ميوه‌هاي خشك منبع غني ويتامين‌هاي B6، B3،B2،B1، Aو پانتوتنيك اسيد و نيز املاحي مانند كلسيم، آهن،‌ منيزيوم، فسفر، پتاسيم، سديم، مس و منگنز هستند.
هر 100 گرم ميوه خشك تقريبا 250 كالري انرژي و 1 تا 5 گرم پروتئين دارد. در اثر كاهش آب موجود در ميوه طي فرآيند خشك كردن، ميوه خشك شده طعم بهتري به خود مي‌گيرد. اما حرارتي كه براي خشك كردن ميوه‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد تا حدود زيادي موجب از بين رفتن ويتامين C موجود در ميوه مي‌شود.
گاهي براي خشك كردن ميوه (خارج از منزل) و براي تثبيت رنگ آن به آن سولفور مي‌زنندكه مي‌تواند باعث بروز آسم در افراد حساس به آن شود.
به رغم فوايد ميوه‌هاي خشك، متخصصان معتقدند مهم‌ترين وجه تمايز ميوه‌هاي خشك شده با ميوه‌هاي تازه تبخير آبي است كه حاوي مقادير قابل توجه مواد مغذي است البته ميوه‌هاي خشك شده براي مصرف در شرايط خاص مانند تغيير فصل يا استفاده در ورزش‌هايي مانند كوهنوردي كه امكان حمل بار سنگين وجود ندارد، سودمند است.
پزشكان توصيه مي‌كنند در صورت امكان، حداقل روزي 2 ليوان متوسط ميوه تازه خرد شده متنوع مصرف شود اما در صورتي‌كه اين امكان وجود نداشته باشد، مي‌توان ميوه خشك شده خورد هر نصف ليوان ميوه خشك شده تقريبا با يك ليوان ميوه تازه خرد شده برابر است.
با توجه به افزايش كالري ميوه‌هاي خشك شده در صورتي كه از رژيم لاغري پيروي مي‌كنيد، مصرف زياد آن‌ها توصيه نمي‌شود.
پزشكان خاطر نشان مي‌كنند كه ميوه‌هاي خشك بايد در كنار ميوه‌هاي تازه مصرف شود و به هيچ‌وجه نمي‌توان ميوه خشك را جايگزين ميوه تازه كرد.
بنابراين براي داشتن بدني سالم و نيرومند، هميشه به مقدار كافي ميوه تازه و خشك بخوريد تا نتيجه بهتري براي حفظ سلامتي خود بگيريد.
 
 


 

 
 

 

 

 

  آرشیو| فرم اشتراک | مطالب شماره جدید| سفارش آگهی| تماس با ما | درباره ما

تمامی حقوق و مطالب این سایت برای ماهنامه اقتصاد و زندگی محفوظ میباشد ، هرگونه استفاده بدون ذکر منبع پیگرد قانونی دارد. ©2009

Powerd by : Elica Farjadian