گفتوگو با دكتر حبيبا... انصاري با
سابقهترين دبير تشكلهاي بخش خصوصي در ايران
به بهانه تغيير نام «شوراي صنايع گاز و لوازم خانگي» به «انجمن صنايع لوازم خانگي
ايران»
همصدايي تشكلها، ضرورتي انكارناپذير است |
| |
 دكتر
حبيبا... انصاري پس از دريافت فوقديپلم علوم تجربي به تدريس در دبيرستان مشغول شد
و از آن پس بود كه تا همين 6، 7 سال اخير يكي از فعاليتهايش معلمي و تدريس بوده
است. او به همراه 3 تن ديگر از اساتيد برجسته ايراني، پايهگذار سيستم تافل زبان
انگليسي در ايران نيز هست. دكتر انصاري همزمان با معلمي در دبيرستان بعد از 3 سال
رشته ادبيات انگليسي را به پايان رساند و سالها بعد با راهنمايي دكتر طاهره
صفارزاده اولين كتاب آموزشي زبان انگليسي را تاليف كرد. حين انجام اين كارها بود كه
دورههاي مديريتي را هم گذراند و بالاخره ضمن كار موفق شد دوره عالي مديريت را در
آمريكا پشت سربگذارد. وقتي در سال 1359 پس از 17 سال كار دولتي به قولي بازنشسته شد
تازه فعاليتهاي او، آن هم در سالهاي سخت 60 در بخش خصوصي آغاز شد. چرا كه از آن
سال بود كه به عنوان دبيركل شوراي لوازم گازسوز، اقدام به تاليف اساسنامه آن شورا
كرد و از همان سال تاكنون اين سمت را به همراه سمتهاي ديگرش در بخش خصوصي از جمله
عضويت در هيأت نمايندگان اتاق بازرگاني و به تازگي رياست كانون لوازم خانگي انرژي
بر دفتر نهاد رياست جمهوري برعهده دارد.
دكتر انصاري علاقه زايدالوصفي به ارتباط با مردم و نهادهاي مدني دارد و از نگاه او
بهترين موزه و آموزندهترين تماشاخانه براي انسانها، برخوردهاي اجتماعي و كند و
كاو در وضعيت مردم است. از ديدگاه دكتر انصاري از آنجا كه علم مديريت با نيروي
انساني سروكار دارد و انسان هم يك موجود متغير است، پس توجه به رفتار انسانها و
شناخت آنها يكي از نكات ظريفي است كه يك مدير همواره بايد به آن توجه داشته باشد و
شايد همين طرز نگرش است كه در يكي از اشعارش چنين تبلور يافته است: «زندگي تنها عشق
است و هنر، زندگي راز نهفته در دل است...» |
| |
|
اگر امروز شوراي
صنايع گاز و لوازم خانگي به يكي از معتبرترين و تاثيرگذارترين تشكلهاي بخش خصوصي
كشور تبديل شده است، بيگمان يكي از مهمترين دلايل آن، حضور درايتمندانه دكتر
حبيبا... انصاري در سمت دبيركل اين شورا در طول 28 سالي است كه از تاسيس آن
ميگذرد. حضور مديريتي كمالگرا كه نمود و مصداق عيني آن را ميتوان در روند تكوين
و تكامل اين تشكل در همه ابعاد و اجزاء به روشني مشاهده كرد؛ از تبديل دفتركار
مختصر و اجارهاي اين شورا به يك مجتمع اداري چند طبقه تحت تملك تا تبديل بولتن
داخلي چند صفحهاي آن به يك نشريه تمام قد، بدون آنكه هزينه تكامل بر شانه اعضاي
اين تشكل سنگيني كرده باشد. دست آخر شايد بهترين نشانه و گواه اين تعالي بيوقفه را
بتوان در تغيير تدريجي نام اين تشكل از «شوراي سازندگان وسايل گازسوز» در ابتداي
راه به «شوراي صنايع گاز و لوازم خانگي» و اكنون به «انجمن صنايع لوازم خانگي»
دانست كه همين تغييرنام –كه نشان از گسترش نفوذ اين تشكل به حداكثر ممكن دارد-
بهانهاي شد تا دگر بار پاي صحبتهاي دكتر انصاري، اين با سابقهترين و چه بسا
موفقترين دبير تشكلهاي بخش خصوصي كشور بنشينيم؛ با اين اميد كه انتقال تجربههاي
اين پير عرصه تشكلگرايي بتواند الهامبخش نسل جديد مديران تشكلهاي بخش خصوصي كشور
باشد. |
|
|
دكتر انصاري تغيير «شوراي صنايع گاز و
لوازم خانگي» به «انجمن صنايع لوازم خانگي» را نشانه حاكم بودن روحيه آيندهنگري و
جامعنگري بر ساختار شورا از آغاز تاسيس ميداند و ميگويد: اين تغييرات در راستاي
اجراي برنامه «تحول» و حركت رو به تعالي در اين تشكيلات روي داده است تا اين تشكل
بتواند با سازماندهي و سازوكارهاي مناسب و گذراندن مراحل تحول از جاييكه هست به
آنجايي كه بايد باشد برسد.
او ميگويد: در ارديبهشت سال 1361 كه تشكلي به نام «شوراي سازندگان وسايل گازسوز و
سيلندر گاز مايع» با همت جمعي از توليدكنندگان پيشرو شكل گرفت، هدف خود را كمك به
رشد و گسترش كمي و كيفي محصولات به منظور تامين نياز جامعه قرار داد و فعاليت خود
را با حفظ اين روحيه تا سال 1380 ادامه داد و از آن سال با گسترش فعاليتها و بروز
نيازهاي جديد و ورود اعضاي جديد كه انواع ديگري از لوازم خانگي را هم توليد
ميكردند، پس از طي مراحل قانوني، شورا به منظور گسترش دامنه فراگيري خود به «شوراي
صنايع گاز و لوازم خانگي» تغيير نام داد كه دوران جديدي در ادامه فعاليت اين تشكل
شكل گرفت به طوريكه تحول و تكامل را در لايههاي حركت نظاممند متجلي ساخت و
توانست رسالت خودر ا با تلاش جمعي و ملهم از فلسفه تشكلگرايي به نحو مطلوب به
انجام برساند.
دبيركل انجمن صنايع لوازم خانگي، دانش محوري و جامعنگري را اساس مديريت و حركت اين
دوره از فعاليت تشكل متبوعش ميداند و ميافزايد: ادامه روند كار منسجم در قالب
تشكل باعث شده تا امروز نام ديگري بر تارك اين تشكل ريشهدار و مقاوم خودنمايي كند.
«انجمن صنايع لوازم خانگي» همان نهال سال 1361 است كه اكنون به درختي تنومند تبديل
شده و در فضاي وسيعتر با شاخههاي جديد ادامه حيات ميدهد.
دكتر انصاري در تشريح فعاليتهاي انجمن صنايع لوازم خانگي ميگويد: اين تشكل همواره
سعي كرده با بهرهمندي از روشهاي صحيح مديريتي، الگويي براي سايرين باشد و از همان
آغاز فعاليت، به طور جدي مطالبات بخش خصوصي را پي گرفته است.
او به عكسي كه آقاي ناطق نوري را در دوره رياست مجلس دوم در حال اهداي لوح به انجمن
(شورا) به خاطر برگزاري موفق نمايشگاه نشان ميدهد اشاره ميكند و ميگويد: از همان
سالها شورا تجربه موفقي در برگزاري نمايشگاه داشت، به طوريكه در سال دوم فعاليت
خود موفق به ساخت سالن تخصصي در مجموعه نمايشگاه بينالمللي با كمك اعضا براي نمايش
دستاوردهاي اين صنعت شد و تاكنون نيز در برگزاري اين نمايشگاه كه اكنون ديگر از آن
حالت خارج شده و در سطحي گسترده تحت عنوان «نمايشگاه بينالمللي صنايع لوازم خانگي»
برگزار ميشود موفق عمل كرده است.
وي يكي از نوآوريهاي انجمن در برگزاري نمايشگاه را ر واگذاري غرفهها براساس
ردهبندي شركتها ميداند و ميگويد: غرفهها براساس امتيازي كه شركتها، پس از
ارزيابي توسط دستاندركاران و متخصصان دريافت ميكنند در اختيار آنها قرار ميگيرد
و هر شركتي كه امتياز بيشتري داشته باشد، مكان مناسبتري را در اختيار ميگيرد بدون
آنكه هزينه بيشتري بپردازد كه اين اقدام موجب رضايت نسبي شركتكنندگان از مجري
نمايشگاه (انجمن) شده است.
داشتن برنامهاي مدون و مكتوب براي هر سال فعاليت از جمله ويژگيهاي ديگر انجمن
صنايع لوازم خانگي است كه دكتر انصاري از آن به عنوان عاملي پيشبرنده نام ميبرد و
ميگويد: وقتي برنامه تدوين و انجمن موظف به اجراي آن ميشود، پيشرفت كارها
سريعتر محقق خواهد شد.
دكتر انصاري در حاليكه گزارش قطور سال 1387 را كه به مجمع ارائه كرده ورق ميزند
از تعهد هيأت مديره در گزارشدهي به اعضاء به عنوان يكي ديگر از ويژگيهاي اين تشكل
نام ميبرد كه موجبات رشد و تعالي آن را فراهم كرده است.
ارتباط و همكاري مستمر انجمن با نهادها و سازمانهاي ديگر از جمله موسسه استاندارد،
سازمان بهينهسازي مصرف سوخت، شركت ملي گاز و ... نيز مورد توجه دكتر انصاري قرار
دارد و معتقد است، توان چانهزني بالاي انجمن موجب شده اين سازمانها با امضاي
تفاهمنامههاي مختلف، بپذيرند كه به بخش خصوصي در انجام كارها ميدان بدهند واز
توانمنديهاي آن استفاده كنند.
دكتر انصاري به حفظ ارتباط و ارائه خدمات به اعضاي انجمن اشاره ميكند و ميگويد:
انجمن تا به حال سعي كرده حضور فراگير در عرصه صنعت داشته باشد و خدمات متنوعي از
جمله برگزاري 74 دوره آموزشي به اعضاي خود ارائه كند.
وي ميافزايد: انجمن در شناسايي نقاط ضعف و قوت صنعت لوازم خانگي هم خوب عمل كرده و
در حال حاضر كميسيونهاي مختلفي از جمله كميسيون صادرات، كميسيون بررسي مسائل
صنعت، كميسيون انرژي و غيره به طور تخصصي در اين انجمن فعال هستند. به اين ترتيب ما
توانستهايم ارتباطات درون سازماني و برون سازماني خود را به شيوهاي مناسب گسترش
دهيم.
دكتر انصاري با اشاره به صادرات حدود 80 ميليون دلار انواع لوازم خانگي به كشورهاي
منطقه، نقش انجمن را در شكوفايي صنعت لوازم خانگي حائز اهميت ميداند.
تشكلها هم صدا شوند
دبيركل انجمن صنايع لوازم خانگي پس از تشريح فعاليتهاي انجمن متبوعش، به مسائل
كلان بخش خصوصي اشاره ميكند و همبستگي و همكاري تشكلهاي بخش خصوصي را به عنوان
ضرورتي غيرقابل انكار و حتمي يادآور ميشود.
دكتر انصاري ميگويد: در حال حاضر تشكلهاي خوب و موفقي در بخش خصوصي فعاليت
ميكنند اما متاسفانه از يك خلاء، كه همان عدم هماهنگي و همصدايي براي حل و فصل
مسائل كلان بخش خصوصي كه نفع همگان در آن نهفته است رنج ميبرند.
وي ميافزايد: برخي مسائل و مشكلات عمومي و كلان مربوط به كل بخش صنعت و توليد است
كه تشكلها براي حل آنها بايد هم صدا باشند و از طريق هم افزايي و بسيج
توانمنديهاي خود در زمينههاي مختلف كارشناسي و تخصصي، در قالب يك حركت جمعي براي
حل و فصل آن اقدام كنند. چرا كه تا زماني هر تشكل به طور جداگانه ساز خود را بزند،
نتيجهاي حاصل نميشود.
دبيركل انجمن صنايع لوازم خانگي ميگويد: وقتي در مورد مسائل كلي، تشكلها با هم
متحد و هماهنگ باشند، صداي آنان آهنگ قويتري خواهد داشت و قطعا نتيجه دلخواه زودتر
و بهتر حاصل ميشود بنابراين تشكلهاي ريشهدار بايد با درك اين ضرورت در زمينه
هماهنگ شدن و بسيج كردن قدرتهاي كارشناسي خود اقدام كنند.
دكتر انصاري با اشاره به 2 سفر رسمي خود به كشور هند، اين كشور را الگويي مناسب
براي گسترش فرهنگ تشكلگرايي در ايران ميداند و ميگويد: در هند ساختار
فدراسيونها و تشكلها به گونهاي است كه برنامهريزيهاي اقتصادي و صنعتي به وسيله
اين نهادها انجام ميشود. كه ناشي از پشتوانه قوي و مستحكم آنها است. اگر تشكلهاي
ما هم بتوانند، خود را تقويت كنند و از نظر پشتوانه به حد مطلوبي برسند، ميتوانند
نقش گستردهتري در تصميمسازيها و تصميمگيريهاي دولتي ايفا كنند.
دكتر انصاري با اشاره به فعاليت حداقل 300 تشكل سراسري، بر لزوم سروسامان دادن
حركتهاي آنان در زمينه مسائل كلي تاكيد ميكند و ميگويد: در ماهيت برخي تشكلها
از نظر مديريتي اشكالات فراواني وجود دارد، چرا كه وقتي تشكلي، هنوز اهداف خودش را
به درستي مشخص نكرده باشد و نداند با چه هدفي حركت ميكند انتظار همراهي هم
نميتواند داشته باشد.
ويژگيهاي يك مدير خوب از نگاه دكتر انصاري
اشاره به اشكالات مديريتي در سطح برخي تشكلها فرصتي پيش آورد تا دكتر انصاري به
ارائه تعريفي از مديريت از نگاه خودش بپردازد.
«فكر كردن» كلمهاي است كه بارها مورد تاكيد دكتر انصاري در طول اين گفتوگو قرار
گرفت. او ميگويد: انسانها براي انجام هركاري بايد فكر كنند. فكر درست داشته
باشند. فكر كردن به معناي وسعت دادن به بعد زندگي و برنامهريزي براي بهتر حركت
كردن و ارزيابي نقاط ضعف و قوت در حركتهاي آتي و گذشته است.
از نگاه دكتر انصاري، انسانها قبل از هركاري بايد به كارنامه خود توجه كنند و
خودشان به خودشان نمره بدهند تا از اين طريق به خودشناسي، كه يكي از حساسترين
مراحل شناخت است برسند و آنگاه خودشان ارزيابي كنند كه به مسئوليت خود تا چه حد
اعتقاد دارند.
برخوردداري از عرق ملي
دكتر انصاري ميگويد: به اعتقاد من، وقتي فردي مسئوليتي را ميپذيرد، خصوصا
مسئوليتي كه فرابخشي است و آثار و تبعات آن به بخش عظيمي از جامعه برميگردد بايد
از عرق ملي برخوردار باشد. چون اين خصيصه موجب ميشود تا فرد محدودنگريها را رها
كند و علاقه و تلاش خود را معطوف به يك بخش خاص كه احتمالا منافعي در آن دارد نكند
و بتواند با در نظر گرفتن منافع ملي، حركت كند.
هدفگرايي
دكتر انصاري با اشاره به تجربه موفق شوراي صنايع گاز و لوازم خانگي در دستيابي
مرحله به مرحله به اهدافش ميگويد: هر مدير و سازماني براي دستيابي به موفقيت
نيازمند برخورداري از يك هدف جامع است.
جامعنگري
دبيركل انجمن صنايع لوازم خانگي تاكيد ميكند: در همه تصميمسازيها و
تصميمگيريها، بايد نقاط ضعف و قوت را يك جا ديد و با يك نگاه جامع، تلاش كنيم
نقاط ضعف را كاهش دهيم. بنابراين جامعنگري به عنوان يك اصل در مديريت بايد مورد
توجه مديران و دستاندركاران و تشكلها، بنگاهها و سازمانها قرار داشته باشد. تا
بتوانند از اين طريق تاثيرگذاري تصميمات و اقدامات خود روي همه پديدههاي مرتبط را
همزمان ببينند.
دانش محوري
دكتر انصاري ميگويد: تشكلها داراي اهدافي چون،گسترش فرهنگ صنعتي، ارتقاي كيفي،
گسترش آموزش، استانداردسازي و غيره هستند و دستيابي به اين اهداف بدون دانش محوري
محقق نميشود بنابراين دانش محوري يك نياز اساسي در هر تشكل به حساب ميآيد.
آيندهنگري
وي در تشريح اين ويژگي به تجربه موفق انجمن صنايع لوازم خانگي اشاره ميكند و
ميگويد: توجه به آيندهنگري و نيازهاي آينده بود كه موجب بروز 3 مرحله تكامل در
اين تشكل شد، بنابراين تجربه به من ميگويد كه يكي از اصول غيرقابل انكار مديريت
آيندهنگري است.
نگاه فراسازماني
دكتر انصاري به چانهزنيهاي انجمن لوازم خانگي در سالهاي اوليه شكلگيري با دولت
بر سر قيمتگذاري اشاره ميكند و ميگويد: داشتن يك نگاه فراسازماني به ما در تحقق
هدفمان در افزايش قيمت متناسب با نرخ تورم در آن سالها كه دولت اقدام به
قيمتگذاري ميكرد كمك كرد.
مثبت انديشي
دكتر انصاري ميگويد: وقتي ميخواستم پيك شورا را راهاندازي كنم، از نبود امكانات
رنج ميبرديم اما با اتكا به روحيه مثبتانديشي و اميد اين كار را شروع كردم. به
طوريكه تا شماره 156 نيز اين نشريه به صورت زيراكسي منتشر ميشد اما اين روحيه به
من كمك كرد تا نشريه 4 صفحهاي زيراكسي اكنون در شماره 290 خود به يك نشريه موفق
تبديل شود.
زبان توجيهگر و گوش توجيهپذير
روحيات دكتر انصاري در برخورد با موانع و مشكلات به خوبي گوياي اعتقاد او به اين
خصيصه مديريتي است.
او ميگويد: ما هيچگاه قهر نكرديم. اگر در جايي با ناملايمتهايي هم روبه رو بودم
با سعهصدر سعي كردم به توجيه بپردازم و تاكنون موفق شدهام با استفاده از اين شيوه
به اهدافم برسم.
اعتماد به نفس
اعتماد به نفس هم ديگر ويژگي است كه دكتر انصاري هم خودش از آن برخوردار است و هم
آن را به ديگران توصيه ميكند.
دبيركل انجمن صنايع لوازم خانگي ميگويد: به كاري كه انجام ميدهيم بايد اعتقاد
داشته باشيم و با اعتماد به نفس تا رسيدن به سرانجام آن را تعقيب كنيم.
لازم به ذكر است دكتر انصاري به طور مبسوط به شرح ديدگاههاي خود در مورد مديريت
پرداخت كه از حوصله گزارش حاضر خارج است اما به زودي كتابي تحت عنوان نكاتي در مورد
مديريت تاليف او منتشر خواهد شد كه دربرگيرنده مشروح كامل اين ديدگاهها خواهد بود.
|