گفت‌وگو

عباس قلي‌زاده مديرعامل شركت سهامي نمايشگاه‌هاي بين‌المللي در گفت‌وگو با اقتصاد و زندگي

نمايشگاه‌ بين‌المللي تهران را مي‌توان واگذار كرد اما مسئوليت توسعه صادرات را نه!

در حال حاضر حدود 3 ماه از پذيرفتن سمت مديرعاملي شركت سهامي نمايشگاه‌هاي بين‌المللي جمهوري اسلامي از سوي شما مي‌گذرد، احتمالا خود شما هم در جريان هستيد يكي از مشكلات مهم اين شركت در يكي دو سال اخير بي‌ثباتي مديريت و تغييرات پي در پي مديريتي بوده كه اين روند براي يك شركت با عظمت و داراي اعتبار بين‌المللي مانند شركت سهامي نمايشگاه‌ها اصلا خوب نيست، آيا شما به اين موضوع اشراف داشتيد؟ و انتخاب خودتان را با توجه به سوابق پاياني بر اين تغييرات مي‌دانيد؟ بله، در جريان اين تغييرات بودم و به خاطر همين هم بعد از يك دوره طولاني به اين شركت بازگشتم، اين شركت به عنوان يكي از زيرمجموعه‌هاي وزارت بازرگاني، يك شركت شناخته شده بين‌المللي است. اين تشكيلات عضو اكثر كرسي‌هاي نمايشگاهي در دنيا است و قدمتش هم در كار نمايشگاهي به همان سال 1354 برمي‌گردد كه اولين نمايشگاه بين‌المللي را برگزار كرد. در هر صورت اين تشيكلات به عنوان يك برند مطرح بين‌المللي صاحب اعتبار زيادي در دنيا است، كه بايد اين اعتبار را حفظ كرد.

ببنيد من در طول دوره فعاليتم هيچ‌گاه نخواستم دستاوردهاي مديران قبل از خودم را نفي كنم و همواره از آن‌ها تقدير كرده‌ام. اما واقعيت اين است زماني‌كه من اين‌جا را تحويل گرفتم جدا مشكلات، چالش‌ها و سروصداهاي زيادي در رابطه با مجموعه ايجاد شده بود به طوري‌كه يكي از دغدغه‌هاي اصلي وزير سابق بازرگاني (ميركاظمي) و حتي معاونان ايشان شده بود. آقاي ميركاظمي صحبت كردند در اين رابطه با من و يك مطلب مهم هم به من گفتند راجع به اكسپوچين، يادم هست به شوخي هم به ايشان گفتم هر وقت، هر جا به من مسئوليت دهيد حتما يك مشكلي دارد، كه ايشان با خنده گفتند شما بايد كارهاي اين چنيني انجام دهيد. همان روز اول معارفه من شروع كردم به سر و سامان دادن به مشكلات و برخي از آن‌ها به دليل همكاري خوب مجموعه كه از قبل بنده را مي‌شناختند و به ما محبت داشتند حل شد. خلاصه همين اعتماد بچه ها به من باعث شد كه دست همكاري دادند و ايستادند. در همين 3 ماهه حتي درآمد رستوران‌دارها كه قبل از اين مي‌خواستند به دليل عدم صرفه اقتصادي كارشان را تحويل دهند، متحول شده است.

خوب البته اين كه با آمدن شما يك آرامشي برقرار شده اين را ما هم حس كرده‌ايم، به خصوص با توجه به حرف و حديث‌هايي كه پيرامون واگذاري نمايشگاه ايجاد شده است، شما در اين زمينه در مصاحبه‌هايتان روي يك موضوع انگشت گذاشته‌ايد و آن ‌هم اين‌كه مديريت نمايشگاه و متولي‌گري آن بايد دولتي باشد، هرچند اجرا مي‌تواند به بخش خصوصي واگذار شود، لطفا ديدگاه‌تان را در اين زمينه بيشتر بشكافيد؟

خوب، بايد توجه داشته باشد كه براي يك مديري كه تازه حكم به نامش خورده، خيلي سخت است كه هم‌زمان هم بگويند مجموعه تحت مديريتش واگذار شده آن هم در شرايطي كه خود مجموعه مشكل دارد و متشنج است. شما به عنوان مدير هم بايد مسئله را جمع كني، هم با قاطعيت دستور بدهي و هم درآمد را افزايش دهي. در اين زمينه ما طوري عمل كرده‌ايم كه درآمدها نسبت به دوره قبل قابل مقايسه نيست. به طوري‌كه ماه مبارك رمضان كه همواره يك ماه مرده در نمايشگاه بين‌المللي به حساب مي‌آمده با برگزاري جشنواره و نمايشگاه ويژه رمضان هم درآمد نمايشگاه را در اين ماه مرده افزايش داديم هم به گفته خود آقاي قمشه‌اي و مجموعه كميته امداد، درآمد مددجويان افزايش يافته است، ضمن اين‌كه يك فضاي مناسب براي روزه‌داران كه مي‌خواستند از اين جشنواره بازديد كنند به وجود آمد.

 آقاي قلي‌زاده برگزاري اين نمايشگاه در ماه مبارك رمضان ابتكار خودتان بود؟

 بله، يك موقعي من گفتم بهترين راه اداره اين‌جا اين است كه متولي دولتي نظارت داشته باشد و كارهاي اجرايي به بخش خصوصي واگذار شود كما اين‌كه الان به همين صورت است، به خاطر اين‌كه كار نمايشگاه‌داري يك كار تخصصي است. شركت سهامي نمايشگاه‌هاي بين‌المللي جمهوري اسلامي در تاريخ خودش فراز و نشيب‌هاي زيادي را تجربه كرده و زماني برخي آدم‌هايي كه مسئوليت اين‌جا را داشته‌اند خوب كار كرده‌اند و برخي ديگر نتوانستند موفقيت كسب كنند كه خود اين موضوع نشان مي‌دهد اين كار نيازمند تخصص است.

البته شايد يك جنبه اين ديدگاه شما، برگرفته از ماهيت نمايشگاه هم باشد، چون وظيفه توسعه صادرات اساسا يك وظيفه دولتي است نه خصوصي. اين وظيفه حاكميتي تكليف‌اش بعد از واگذاري چه مي‌شود؟ آيا اين موضوع نيازمند بحث‌هاي كارشناسي در سطح وزارت خانه نيست؟

 بله، اين يك تناقص است. من اصلا كاري به اين‌كه اين‌جا ساتا يا به هر جاي ديگري واگذار شود ندارم. هركس اين‌جا مي‌آيد قدمش روي چشم، اما به شرط آن‌كه اين سيستم و تشكيلات و موقعيت در راستاي توسعه صادرات حفظ شود. اين يك تناقص است كه ديده نشده و يك فكري بايد برايش بشود.

ببنيد هركسي كه مي‌آيد اين‌جا بايد با ديد ملي اين‌جا را اداره كند چون يك نياز ملي است. از نظر من به عنوان يك كارشناس، نمايشگاه يك سيستم و نياز زيرساختي است نه روساختي، در تمام دنيا هم متداول است سيستم‌هاي مادر و زيرساختي را دولت نگه مي‌دارد. چرا كه نياز به حمايت دولت دارد. دولت موظف است زيرساخت‌ها را در زمينه توسعه تجارت و صادرات فراهم كند و نمايشگاه هم ضروري‌ترين زيرساخت براي اين منظور است، آماده كردن زيرساخت‌ها در توان و از وظايف بخش خصوصي نيست. بايد دقت شود در يك ماموريت بين‌المللي خيلي از وزارت‌خانه‌ها از جمله وزارت كشور، خارجه، اطلاعات، صنايع، بازرگاني و ... درگير مي‌شوند. اين وظيفه به اين سنگيني را چگونه بخش خصوصي مي‌تواند انجام دهد. بنابراين بايد پيشنهادات همه مورد توجه قرار بگيرد و در يك سطح ملي به كار گرفته شود.

 آقاي قلي‌زاده فارغ از بحث واگذاري مي‌خواهم از شما بپرسم در حال حاضر بزرگترين نقطه ضعف نمايشگاه‌ها براي اين‌كه نقش بهتري را در توسعه صادرات ايفا كند چيست و چه برنامه‌اي براي حل آن تدارك ديده‌ايد؟خيلي‌ها معتقدند بخش بين‌المللي نمايشگاه ضعيف‌تر از داخلي عمل كرده و نتوانسته مشاركت‌كننده‌ها و بازديدكننده‌هاي خارجي مناسب را جذب كند. شما اين را قبول داريد؟

 بله، اين نقطه ضعف را تا حدودي مي‌پذيرم، ولي توجه داشته باشيم كه يك مقداري هم روابط تجاري در دنيا متحول شده است. يادم است يكي از من سوال مي‌كرد كه چرا شركت‌هاي خارجي نمايندگي‌هايشان را در نمايشگاه شركت داده‌اند و خودشان حضور ندارند، من در جواب گفتم به خاطر اين‌كه روابط تجاري متحول شده است. ديگر وقتي امكانات فراوان از جمله اينترنت، ماهواره و ... وجود دارد و مي‌شود به راحتي از اين امكانات استفاده كرد چه دليلي دارد يك شركت با تحمل يك هزينه سنگين در يك نمايشگاه حاضر شود. مگر غير از اين است كه نمايندگي‌هاي يك شركت هم همان محصولات و خدمات را به نمايندگي از آن شركت ارائه مي‌دهند؟

 يك بحث هم در مورد ضعف در تبليغات برگزاركنندگان و مجريان نمايشگاه‌ها خصوصا در بازارهاي هدف مطرح است، البته در زمينه تبليغات داخلي هم ضعيف عمل مي‌شود كه عده‌اي معتقد هستند تبليغات برگزاري نمايشگاه‌ها از سوي مجريان خيلي دير شروع مي‌شود. نظر شما در مورد كيفيت و نحوه تبليغات چيست آيا مناسب است يا نياز به ارتقاء دارد؟

من پاسخ سوال قبل را به اين معني ندادم كه مشكلي وجود ندارد. برعكس بنده انتقادات زيادي دارم. از نظر من اصلا تبليغاتي صورت نمي‌گيرد. اساس كار نمايشگاهي و حضور در آن يك كار تبليغاتي است، يك شهروند عادي نيازمند به دست آوردن اطلاعات ضروري از وسايل مختلف مورد نيازش است و نمايشگاه محل مناسبي براي اين كار به شمار مي‌رود. ما در عصر ارتباطات هستيم و بايد سعي كنيم توان استفاده از ابراز و امكانات جديد را كسب كنيم. نمايشگاه‌ها دز اين زمينه نقش به سزايي دارند بنابراين بايد تبليغات كافي چه در داخل و چه در خارج از كشور انجام شود كه متاسفانه اين موضوع در حال حاضر ضعف دارد.

 در مدت مسئوليت‌تان چه كارهاي تازه و نوي انجام داده‌ايد؟

 قطعاوجود مسائل و مشكلات مورد اشاره باعث شد كه مقداري از نيروي ما صرف حل و فصل آن‌ها شود. اگر كس ديگري بود اصلا شايد اين مشكلات باعث مي‌شد كاري انجام ندهد. اما با اين وجود كارهاي خوبي انجام شد، كه مهم‌ترين آن متحول كردن سيستم اطلاع‌رساني بود كه از همان در ورودي و از نحوه اطلاعات و بروشورها و نقشه‌هايي كه در اختيار بازديدكنندگان قرار مي‌گيرد كاملا مشهود است. راه‌اندازي و به روز كردن سايت نمايشگاه، برنامه‌ريزي براي راه‌اندازي نمايشگاه‌هاي مجازي هم در حوزه روابط عمومي به انجام رسيده يا خواهد رسيد. بخش عمراني در حال ايجاد يك تحول اساسي در سيستم سالن‌ها است، كه البته اين كار زمان‌بر و هزينه‌بر است. همچنين يكي از برنامه‌ها، پربارتر كردن بحث‌ تقويم نمايشگاهي است. حضور در بعد بين‌المللي هم به طور جدي در حال پيگيري است. در كنار اين كارها، ظرفيت‌هاي خالي سالن‌ها را هم مورد توجه قرار داديم كه يكي از آن‌ها طرح‌ريزي برنامه‌هايي براي مورد استفاده قرار گرفتن طبقه دوم سالن ميلاد با 2500 صندلي و امكانات نمايشي به منظور اجراي موسيقي، تئاتر و ... است. همچنين هماهنگي با صدا و سيما به منظور بهره‌برداري از فضاها يا به قول تلويزيوني‌ها لوكشين‌هاي خوب نمايشگاه هم انجام شده است.

 آقاي قلي‌زاده در حال حاضر مجريان و برگزار كنندگان نمايشگاه‌ها‌ با چه مديري مواجه‌اند و چه انتظاراتي از آن‌ها داريد؟

هفته اول كه ما كارمان را شروع كرديم با انجمن برگزار كنندگان نمايشگاه‌ها يك جلسه داشتيم، در آن جلسه گفتم كه من شما را به عنوان كساني كه مي‌توانيد مشاوران خوبي براي ما باشيد مي‌بينم اما قطعا ارتباطات دو طرفه بايد باشد. قطعا ما انتظارات شما را مورد توجه قرار مي‌دهيم اما انتظار داريم كه شما هم به انتظارتي كه ما از شما داريم توجه كنيد. توقعات من زياد نيست، من در طي اين‌ سال‌ها مهم‌ترين توقع‌ام از اطرافيانم توجه به كيفيت بوده است. كه اين انتظار را از مجريان هم دارم.

 يكي از گلايه‌هاي شركت‌كنندگان در نمايشگاه كه به اتفاق روي آن دست مي‌گذاشتند اين بود كه مجريان روي جذب مشاركت‌كنندگان و بازديدكنندگان خارجي كار نمي‌كنند، نظر شما در اين رابطه چيست؟

 ما هم فكر مي‌كنيم كه اين انتقاد انتظار درستي است. به نظر من بهترين ارزيابي‌ها را از همه جهات مي‌شود از مردم گرفت. ما براي بررسي اين گلايه‌ها واحد سنجش راه‌اندازي كرده‌ايم و قطعا از بين 56 مجري كه داريم يك سري غربال مي‌شوند. ما هم سعي مي‌كنيم مجري‌ها را به سمت نوآوري هدايت كنيم.

 بحث‌‌هايي هم مطرح بوده در خصوص اين‌كه بازديدكننده‌ها بايد تخصصي شوند و مردم عادي نبايد بازديد كنند، اما در يك جايي خواندم كه شما با قاطعيت در برابر اين درخواست ايستادگي كرديد و اعلام كرده بوديد كه بازديد عمومي از نمايشگاه‌ها در همه جاي دنيا وجود دارد و از حضور تفريحي مردم حمايت كرده‌بوديد، درست است؟

 بله، كاملا درست است. البته اصل برهمان حضور تخصصي است و ما هم منكر آن نيستيم. اما به هرحال در همه جاي دنيا اين‌كه مردم بخواهند ساعاتي را در يك محوطه قدم بزنند و از بازديد لذت ببرند وجود دارد. ضمن اين‌كه مردم حق دارند با هر كالا و محصولي اگرچه تخصصي آشنا شوند. ما هم نه تنها در نمايشگاه را به روي مردم نمي‌بنديم بلكه آن‌ها را براي حضور تشويق هم مي‌كنيم. به نظر من اصلا رفت و آمدهاي اين طوري روحيه اميد و نشاط را در مردم زنده مي‌كند. بنابراين ماحصل مطلبي كه من گفتم اين است كه در هيچ كجاي دنيا نمي‌شود جلوي مردم را گرفت كه مثلا اين فن و صنعت مربوط به شما نيست. بايد درها باز باشد. ما هم درهاي نمايشگاه را به روي همه باز خواهيم گذاشت.