| مناطق آزاد كشور كه از عمر تأسيس آنها
بيش از دو دهه ميگذرد، امروز به يك واقعيت در اقتصاد ملي و بينالمللي ما تبديل
شدهاند. مناطق آزاد قشم، كيش و چابهار از جمله قديميترين مناطق آزاد هستند كه هر
كدام از آنها در نقاطي استراتژيك از سواحل و جزاير درياي عمان و خليج فارس تأسيس
شده و از بابت دسترسي داشتن به آبهاي آزاد جهان از موقعيتي بسيار ممتاز و استثنايي
برخوردارند. طي سالهاي اخير چند منطقه آزاد ديگر در خرمشهر، بندر انزلي و جلفا به
فهرست مناطق آزاد كشور افزوده شده كه هر يك از مناطق آزاد جديد نيز از ويژگيها و
مزيتهاي خاص خود براي جلب سرمايهگذاري و توسعه ارتباطات تجاري ايران با كشورهاي
منطقه و جهان برخوردارند.
هر چند كه در بازنگري قانون تأسيس مناطق آزاد كشور در حدود يك دهه پيش، براي هر يك
از اين مناطق چشماندازها و مأموريتهاي خاصي تعريف شده و طي اين سالها
سرمايهگذاريهاي صنعتي، توليدي و خدماتي نسبتاً قابل ملاحظهاي هم در مناطق آزاد
ما صورت گرفته، اما هنوز سرمايهگذاريهاي انجام شده در مناطق آزاد قديمي و جديد
كشور به سطحي كه برآورنده اهداف اوليه تأسيس آنها باشد، نرسيده است.
بخشي از مشكل عدم جذب سرمايهگذاري كافي در مناطق آزاد ناشي از مشكلات ساختاري و بي
ثباتيها و تغييراتي است كه طي دو دهه گذشته با روي كارآمدن هر دولت در
سياستگذاريها، رويكردها و قوانين و مقررات مربوط به مناطق آزاد صورت گرفته و بخشي
ديگر از آن دلايل ديگري چون آماده و كافي نبودن تأسيسات زيربنايي، مشكلات تأمين
نيروي كار و عدم حضور شعب بانكهاي خارجي در اين مناطق داشته است.
در اين ميان منطقه آزاد كيش بهعنوان يكي از پيشينهدار ترين مناطق آزاد كه سنگ
بناي اوليه آن در سالهاي پيش از پيروزي انقلاب اسلامي گذاشته شده است، به دليل
ويژگي منحصر به فرد طبيعت خود جزيره كه از نوع مرجاني است و جذابيتهاي طبيعي
استثنايي و كم نظير آن كه توسعه صنعت گردشگري در صدر برنامههاي توسعهاي آن قرار
داشته، طي چند دهه گذشته در مقايسه با ساير مناطق آزاد، موفقيتهاي چشمگيرتري در
جلب سرمايهگذاري در بسياري از زمينهها به خصوص در صنعت گردشگري كسب كرده بهطوري
كه به جرأت ميتوان گفت امروز جزيره كيش در قالب يك منطقه آزاد، به يكي از قطبهاي
بزرگ گردشگري در كشور و در سطح منطقه خليج فارس تبديل شده و به بركت انواع جاذبهها
و امكاناتي كه از نظر اقامتي، تفريحي و خدماتي در اين جزيره مرجاني ايجاد شده، همه
ساله صدها هزار گردشگر ايراني و بعضاً خارجي در فصول مختلف از آن ديدار ميكنند.
اهميت جايگاه اقتصادي مناطق آزاد در توسعه اقتصادي و گسترش ارتباطات تجاري كشور و
نيز نقشي كه اين مناطق در ايجاد اشتغال و ارزش افزوده دارند، دست اندركاران ماهنامه
اقتصاد و زندگي را بر آن داشت تا از نخستين شماره سال 88 در هر شماره صفحاتي را به
طرح و انعكاس دستاوردها، ويژگيها، جاذبههاي گردشگري و فرصتهاي سرمايهگذاري در
مناطق آزاد كشور اختصاص دهند كه اميدواريم هم مسئولان سازمانهاي مناطق آزاد و هم
سرمايهگذاران، صنوف و فعالان اقتصادي در اين مناطق از فرصت بهوجود آمده در اين
نشريه حداكثر بهرهبرداري را به عمل آورند. اما نظر به اين كه به دليل تعطيلات
طولاني نوروزي امكان جمعآوري اخبار و اطلاعات مربوط به مناطق آزاد براي نشريه وجود
نداشت بنا به تصميم هيأت تحريريه نشريه اولين شماره سال جديد را به معرفي مصور يكي
از پروژههاي بسيار بزرگ و پرجاذبه و حتي بينظير گردشگري جزيره كيش، يعني كاريز يا
شهرزيرزميني كيش كه ميتوان آن را يكي از عجايب گردشگري و معماري جهان به حساب
آورد، اختصاص دادهايم.
عمليات اجرايي اين پروژه عظيم و كم نظير كه در عمق 17 متري جزيره مرجاني كيش و در
امتداد كاريز آب شيرين چند هزار ساله اين جزيره قرار داد از حدود 10 سال پيش كليد
خورده و تاكنون چند فاز آن كه مشتمل بر تالارها، تونلها، كانالهاي آبي، غرفههاي
تجاري رستوران سنتي و ديگر بخشهاي رفاهي و ديدني است كه هر كدام جاذبه خاص خود را
دارد، تكميل و آمادة بهرهبرداري شده است.
سرمايهگذار پروژه شهر زيرزميني كيش مهندس حاجي حسيني از ايرانيان عاشق وطن است كه
به گفته خودش نزديك به سه دهه در كشور آلمان به تحصيل و فعاليتهاي تجاري و اقتصادي
اشتغال داشته است. حدود 10 سال پيش كه وي پس از گذشت سي سال، براي اولين بار گذارش
به ايران افتاد و بر حسب اتفاق ديداري از جزيره كيش به عمل آورد چنان مجذوب و
دلبسته طبيعت و آب و هوا و چشمانداز اين جزيره مرجاني شد كه بيدرنگ پيشنهاد
مديريت وقت سازمان منطقه آزاد كيش را براي سرمايهگذاري روي پروژه توسعه كاريز كيش
و تبديل آن به يك شهر زيرزميني، آنگونه كه قبلاً ذكر آن رفت، پذيرفت و عمليات
احداث شهر زيرزميني را كه امروز به يكي از ميعادگاههاي اصلي مسافران و گردشگران
جزيره كيش تبديل شده است، شروع كرد. مهندس حاجي حسيني در راه احداث اين پروژه كه
تاكنون ميلياردها تومان صرف عمليات اجرايي آن شده، رنجهاي بسياري را كه برخي از
آنها ريشه در ناسازگاري بوروكراسي حاكم بر سرمايهگذاري دارد، به جان خريده اما به
رغم تمامي ناملايمات همچنان عاشقانه سرگرم تلاش براي تكميل اين پروژه شگفتانگيز
گردشگري است خصوصاً آن كه بنا به گفتة مهندس حاجي حسيني، شخص رئيس سازمان ميراث
فرهنگي و گردشگري دولت نهم توجه خاصي به اين پروژة بزرگ فرهنگي، گردشگري و جلب هر
چه بيشتر ايرانيان مقيم خارجي براي سرمايهگذاري در كشور نشان ميدهد كه شاهد گوياي
اين بذل توجه همايش بزرگي است كه به همت سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در اواخر
فروردين ماه با شركت گروه كثيري از ايرانيان مقيم خارج از كشور در تهران برگزار شد.
تصاوير جالبي از قسمتهاي مختلف اين پروژه شگفتانگيز گردشگري را به همراه اين
گزارش ملاحظه ميفرماييد |